Kanuni Sultan Süleyman’ın, tahta çıkışının ilk yıllarında Safevi Devleti’ne karşı barışçıl politikalar uygulamasının nedenleri neler olabilir? Yazınız.

Question

Aşağıdaki metni okuyarak soruyu cevaplayınız.

Kanuni’nin Safevi Siyaseti

Kanuni Sultan Süleyman, tahta çıktığında Yavuz Sultan Selim’in Safevi Devleti’ne ve Şah İsmail’e karşı uyguladığı siyaseti uygulamamıştır. Kanuni Sultan Süleyman, babası Sultan Selim’in Çaldıran Zaferi sonucu Tebriz’den getirttiği altı yüz hanelik sürgünleri serbest bırakmıştır. İran’a karşı uygulanan ipek ticareti boykot kararını kaldırmıştır. Babası Selim Dönemi’nde yasağa uymayıp hapse atılan tüccarları serbest bırakmış, el konulan malları da iade etmiştir. Kanuni, babasının döneminde İran’a tüccarların bakır, demir, altın ve gümüş madenleri ile ateşli silahları götürüp satmalarını yasaklayan kanunu da kaldırmıştır. Emecen, 1999, ss.116-117.

Kanuni Sultan Süleyman’ın, tahta çıkışının ilk yıllarında Safevi Devleti’ne karşı barışçıl politikalar uygulamasının nedenleri neler olabilir? Yazınız.

Answer 1

Kanuni Sultan Süleyman’ın, tahta çıkışının ilk yıllarında Safevi Devleti’ne karşı barışçıl politikalar uygulamasının nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

• Kanuni, babasının İran seferinden sonra Osmanlı Devleti’nin doğuda güçlü bir konuma geldiğini ve Safevilerin artık büyük bir tehdit oluşturmadığını düşünmüştür. Bu nedenle, Safevilerle savaşmak yerine, onlarla ticari ve diplomatik ilişkiler geliştirmeyi tercih etmiştir.
• Kanuni, İran’a karşı uygulanan ipek ticareti boykotunun hem Osmanlı hem de Safevi ekonomisine zarar verdiğini görmüştür. Bu nedenle, boykotu kaldırarak, iki devlet arasındaki ticaret hacmini artırmayı ve Osmanlı Devleti’nin gelir kaynaklarını korumayı amaçlamıştır.
• Kanuni, Safevilerin Anadolu’daki Şiileri kışkırtmasını önlemek için, onlara hoşgörülü davranmayı ve sürgün edilen aileleri geri getirmeyi uygun bulmuştur. Böylece, Osmanlı Devleti’nin iç istikrarını sağlamayı ve Anadolu’daki mezhep çatışmalarını azaltmayı hedeflemiştir.
• Kanuni, Avrupa’da Macaristan, Avusturya ve Venedik gibi güçlü rakiplerle karşı karşıya olduğunu ve onlarla savaşmak için kaynak ve asker gerektiğini biliyordu. Bu nedenle, doğuda Safevilerle barış içinde yaşamayı ve batıda siyasi dengeyi sürdürmeyi planlamıştır.