İslam, ekonomik hayatla ilgili bazı ilkeler belirlemiştir. Bu ilkeler, Kur’an, sünnet ve İslam âlimlerinin görüş birliği ile tespit edilmiştir. İslam ekonomisinin temel ilkelerinin bazıları şunlardır:
-
Başkalarının malını haksız yollarla almayın. Hırsızlık, gasp, rüşvet, kumar, hile, faiz, fahiş kâr, aldatma ve belirsizlik yasaktır.
-
Ticaret helaldir. Karşılıklı rıza, adalet, hakkaniyet ve helal ürünler esastır.
-
Özel mülkiyetin koruma altına alınması. İnsanlar helal dairesi içinde çalıştıkları sürece mallarının tasarrufu kendilerine bırakılmıştır.
-
Ekonomik değere sahip olan malın korunması. Malın zayi olmasını önlemek için gerekli tedbirler alınmalıdır.
-
Toplumsal sorumluluk. Kazancın bir bölümü toplumun faydasına olan işlerde harcanmalı, zekat verilmeli, israf ve cimrilikten kaçınılmalıdır.
-
Değerlendirilmeyen arazilere devletin el koyma yetkisi. Toprakların boş bırakılmaması, verimli şekilde kullanılması ve toplumun ihtiyaçlarını karşılaması için devlet müdahale edebilir.
-
Sınıf oluşumunun engellenmesi. İslam, insanlar arasında eşitlik ve kardeşlik ilkesini benimsemiş, ırk, renk, soy, servet gibi farklılıklara göre ayrımcılık yapılmasını yasaklamıştır.
Bu ilkeler, İslam ekonomisinin ruhunu yansıtan ve karşılaşılan meselelere uygulanabilecek genel ölçülerdir.
