Doğum oranlarındaki farklılıklar, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel yapılarından kaynaklanır. Genel olarak, gelişmemiş ülkelerde doğum oranlarını azaltmaya çalışmanın sebepleri şunlardır:
-
Nüfus artışının kaynakları tüketmesi, çevreyi kirletmesi ve yoksulluğu artırması
-
Kadınların eğitim ve istihdam olanaklarının sınırlı olması
-
Aile planlaması ve doğum kontrolü hizmetlerine erişimin zor olması
-
Çocuk ölüm oranlarının yüksek olması
-
Geleneksel ve dini değerlerin çocuk sahibi olmayı teşvik etmesi
Buna karşılık, gelişmiş ülkelerde doğum oranlarını yükseltmeye çalışmanın sebepleri şunlardır:
-
Nüfusun yaşlanması ve iş gücünün azalması
-
Sosyal güvenlik ve emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girmesi
-
Ekonomik büyüme ve rekabet gücünün düşmesi
-
Kadınların eğitim ve kariyer seçeneklerinin artması
-
Evlilik ve çocuk sahibi olma yaşının yükselmesi
-
Yaşam maliyetinin ve çocuk bakımının pahalı olması
-
Bireysel ve toplumsal değerlerin değişmesi
Gelişmiş ülkeler, doğum oranlarını artırmak için çeşitli politikalar uygulamaktadır. Örneğin, Bulgaristan’da annelere iki yıla kadar ücretli doğum izni verilmekte, Güney Kore’de yeni doğan çocuk için ailelere aylık nakit yardım yapılmakta, İngiltere’de ise doğum oranı düşük olan bölgelere göç teşvik edilmektedir.
