Budizm Hindistan’da ortaya çıktığı dönemde Hinduizm’in karşısında bir yenilik hareketi olarak başladı. Budizm, Hinduizm’in karmaşık ritüellerine, kast sistemine ve Brahman otoritesine karşı çıkarak, insanlara daha basit, eşit ve ahlaklı bir yaşam tarzı önerdi. Budizm, kurucusu Buda’nın vaazlarıyla ve onun takipçilerinin misyonerlik faaliyetleriyle Hindistan’da ve Asya’da yayıldı.
Ancak zamanla Budizm de Hinduizm gibi çeşitli mezheplere, okullara ve kültlere bölündü. Budizm’in bazı kolları Hinduizm’den etkilenerek, Buda’yı bir tanrı olarak görmeye, ona tapınmaya ve karmaşık ritüeller yapmaya başladı. Budizm’in diğer kolları ise çok katı ve zor kurallar getirerek, insanların ilgisini kaybetti. Ayrıca Budizm’in Hindistan’da zayıflamasında siyasi, ekonomik ve sosyal faktörler de rol oynadı. Budist manastırların zenginleşmesi ve bozulması, Hinduizm’in yeniden canlanması ve reform hareketleri, Müslümanların Hindistan’ı fethetmesi ve Budistleri İslam’a geçirmesi gibi sebepler Budizm’in Hindistan’da önemini kaybetmesine yol açtı.
Böylece Budizm, Hindistan’da doğduğu halde, orada yok olmaya yüz tuttu. Budizm’in Hindistan’da yaşayan son takipçileri de XIII. yüzyılda Tibet’e göç etti. Budizm, Hindistan’da ancak XX. yüzyılda Dalai Lama’nın sürgüne gelmesi ve bazı Hint kastlarının Budizm’e geçmesiyle yeniden canlanmaya başladı.
