Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında etkili olan faktörler şunlardır:
-
Aydınlanma Felsefesi: 18. yüzyıl Aydınlanma Çağı düşünürleri, doğa, insan ve toplum hakkında yeni bir düşünce sistemi oluşturmuş, akıl ile bilimin değerini ve toplumsal ilerleme fikirlerini geliştirerek bunlar üzerinde uzlaşmışlardır. Bu durum, toplumsal süreçlerin anlaşılmasını sağlayacak olan sosyal bilimlerin gelişmesi için gereken koşulları oluşturmuştur.
-
Fransız Devrimi: Sanayileşme sürecinde, imparatorlukların yerini ulus devletlerin alması kanlı bir şekilde gerçekleşmiştir. Yeni düzen yanlılarıyla imparatorluk güç ve destekçileri arasında gerilimin, çatışmanın ve savaşın etkileri toplumsal hayatın diğer alanlarını da derinden etkilemiştir. Bu durum toplumsal alanda birçok karışıklığı beraberinde getirmiştir.
-
Sanayi Devrimi: Sanayileşme sürecinde eğitimden dine, çalışma hayatından aileye, kültürden yaşama alışkanlıklarına, mimariden kurumsal yapılanmalara kadar her alanda köklü değişimler yaşanmıştır. Tarım toplumunun bilindik, güvenli yapısı yerini çatışmaların, suçun ve bunalımın hâkim olduğu bir yapıya bırakmıştır.
Bu üç ana faktör, sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak gelişiminde kilit rol oynamıştır ve toplumsal gerçekliği bilimsel bir biçimde açıklama çalışmalarının temelini oluşturmuştur.
