Hattat Ali Toy’un Divani hat ile yazdığı levhalar, hat sanatının estetik ve teknik yönlerini sergileyen örnekler olarak değerlendirilebilir. Divani hat, Osmanlı sarayında kullanılan ve genellikle resmi belgelerde tercih edilen bir yazı türüdür. Bu yazı stili, genellikle karmaşık ve iç içe geçmiş harfleriyle tanınır ve bu da ona özgün bir estetik zenginlik katar.
Levhalarda görülen yazılar, Divani hat özelliklerini taşıyan, akıcı ve dinamik hat çizgileriyle dikkat çekiyor. Harflerin birbirine geçişleri ve kıvrımları, yazının ritmik ve melodik bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Ayrıca, her bir levha farklı bir kompozisyon ve renk düzenine sahip, bu da onları sadece yazı olarak değil, aynı zamanda görsel sanat eserleri olarak da önemli kılıyor.
Levhalardaki yazıların içeriği de dikkate değerdir. “Hoş gör”, “Sevelim, sevilim”, “Olduğun gibi görün, göründüğün gibi ol”, “Hasbunallah” ve “Fe kâne kâbe kavseyini ev ednâ” gibi ifadeler, İslam kültüründe önemli yer tutan kavramları ve ahlaki öğütleri içeriyor. Bu ifadeler, hat sanatının sadece estetik bir değer taşımadığını, aynı zamanda manevi ve ahlaki mesajlar taşıyan bir iletişim aracı olduğunu gösteriyor.
Sonuç olarak, Hattat Ali Toy’un eserleri, Divani hat sanatının estetik güzelliğini ve derin manevi anlamını yansıtan, teknik ustalık ve sanatsal ifade açısından zengin örnekler olarak değerlendirilebilir.
