Gözlem yoluyla öğrenme, bir bireyin başkalarını izleyerek ve onların deneyimlerinden ders alarak yeni davranışlar kazanması sürecidir. Aşağıdaki davranış örneklerinden gözlem yoluyla öğrenilenler şunlardır:
-
Ünlü bir bilim insanının başarı öyküsünü okuyan Emre, derslerine daha fazla çalışır: Emre, bir bilim insanının başarı hikayesini okuyarak onun tecrübelerinden ilham alır ve bu da onun kendi ders çalışma davranışını artırmasına sebep olur.
-
Meltem saçını hayran olduğu sanatçının saçı gibi kestirir: Meltem, hayran olduğu sanatçının saç stilini gözlemleyerek ve taklit ederek kendi saç stilini değiştirir.
Diğer iki örnek ise farklı türden öğrenme süreçlerini temsil eder:
-
Ağlayan bebek, annesinin sesini duyunca susar: Bu, koşullanmış bir refleks olabilir. Bebek, annesinin sesini duyduğunda güven ve rahatlama hissettiği için ağlamayı bırakır.
-
Burnuna karabiber kaçan biri hapşırır: Bu, doğal bir fizyolojik tepkidir ve öğrenilmiş bir davranış değildir. Karabiberin neden olduğu tahriş, hapşırma refleksini tetikler.
Gözlem yoluyla öğrenme, özellikle sosyal öğrenme teorilerinde önemli bir yer tutar ve bireylerin çevrelerinden öğrenme kapasitelerini vurgular.
