12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları - Meb yayınları

Question

Okuduğunuz metin bilgi vermek amacıyla yazılmış öğretici bir metindir. Bu metinde edebiyat ve felsefenin tanımı yapılıp iki alan arasındaki ilişki anlatılmıştır. Edebiyat ve felsefe ilişkisinin kaçınılmazlığına rağmen bunların, sınırları belli iki ayrı bilim olduklarından da kısaca söz edilmiştir. Metinde edebiyat ve felsefenin iletişim aracının dil olmasına karşın konularına ve amaçlarına bağlı olarak dile yükledikleri anlamların farklı olduğundan da bahsedilmiştir. Öğretici bir nitelik taşıyan okuduğunuz metinde nesnel bir anlatım tercih edilmiş, verilmek istenen bilgiler doğrudan aktarılmıştır. Konusu insan olan ve dili araç olarak kullanan edebiyatın felsefe, psikoloji, coğrafya gibi pek çok bilimle ilişkisi vardır. Bir şair ya da yazarın görüş ve düşüncelerinin felsefi bir görüşle uzaktan veya yakından bir ilişkisinin olması kaçınılmazdır. Edebî bir eser ortaya koyan sanatçı da eserlerine bu görüş ve düşüncelerini yansıtacaktır. O yüzden edebiyatla felsefe birbiriyle sıkı bir ilişki içindedir. 1. Okuduğunuz metinde geçen “Edebiyat-felsefe ilişkisinin bir başka kaçınılmaz zorunluluğu da, her ikisinin de dil üzerine (inşa edilmiş) olmalarıdır.”, “Gerek yazar ve şairin duygu, hayal, (intiba), gözlem ve düşüncelerini; gerekse filozofun düşüncelerini diğer insanlara aktarabilecekleri tek iletişim vasıtası dildir.” cümlelerinde parantez içindeki kelime ve kelime grubunun anlamını kullanıldıkları cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz. 2. Edebiyatın birçok bilim dalıyla ilişkili olması metinde neye bağlanmıştır? 3. Edebî eserlerde kullanılan dilin felsefe dilinden farklı olmasının nedeni ne olabilir? 4. Metne göre felsefe ve edebiyatı bir araya getiren noktalar nelerdir? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz. 5. Okuduğunuz metinde kelimeler genellikle gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır. Bunun nedenini metnin türünü göz önünde bulundurarak açıklayınız. 6. Metindeki anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyerek aşağıdaki şemalara yazınız. Anlatım Biçimi ……………………… Düşünceyi Geliştirme Yolları ………………………. 7. “Ne edebiyat felsefe ne de felsefe edebiyattır.” sözünü yorumlayınız. 8. Metindeki ana düşünce ile yardımcı düşünceleri belirleyerek aşağıdaki şemalara yazınız. Ana Düşünce …………………………. Yardımcı Düşünceler ……………………………...

Answer 1

Bu metin üzerine düşüncelerimi şu şekilde ifade edebilirim:

1. “Edebiyat-felsefe ilişkisinin bir başka kaçınılmaz zorunluluğu da, her ikisinin de dil üzerine (inşa edilmiş) olmalarıdır.” cümlesinde “inşa edilmiş” kelimesi, edebiyat ve felsefenin temelini oluşturan dilin yapılandırılmış ve düzenlenmiş olduğunu ifade eder. “Gerek yazar ve şairin duygu, hayal, (intiba), gözlem ve düşüncelerini; gerekse filozofun düşüncelerini diğer insanlara aktarabilecekleri tek iletişim vasıtası dildir.” cümlesinde “intiba” kelimesi ise, yazar ve şairlerin eserlerinde bıraktıkları izlenim veya etki anlamına gelir.

2. Edebiyatın birçok bilim dalıyla ilişkili olması, insanın konu edilmesine ve dili araç olarak kullanmasına bağlanmıştır. İnsan deneyimleri ve düşünceleri, edebiyatın felsefe, psikoloji, coğrafya gibi alanlarla ilişkisini doğurur.

3. Edebî eserlerde kullanılan dilin felsefe dilinden farklı olmasının nedeni, edebiyatın duygu, hayal ve gözlemlere dayalı olması ve bu unsurları estetik bir biçimde ifade etmeye çalışması olabilir. Felsefe ise daha çok mantık ve akıl yürütme üzerine kuruludur.

4. Metne göre felsefe ve edebiyatı bir araya getiren noktalar, her ikisinin de insanı konu alması ve iletişim aracı olarak dili kullanmalarıdır. Ayrıca, her ikisi de insan deneyimlerini ve düşüncelerini aktarma amacı güder.

5. Metinde kelimeler genellikle gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır çünkü metin öğretici bir nitelik taşır ve amacı bilgi vermek olduğundan, anlatımın açık ve anlaşılır olması gerekmektedir.

6. Anlatım Biçimi:

   • Nesnel Anlatım: Bilgiler doğrudan ve tarafsız bir şekilde aktarılmıştır.

   Düşünceyi Geliştirme Yolları:

   • Tanım: Edebiyat ve felsefenin tanımları yapılmış,
   • Karşılaştırma: İki alan arasındaki ilişki ve farklılıklar anlatılmış,
   • Örnek: Edebiyatın diğer bilim dallarıyla ilişkisi örneklerle açıklanmış.

7. “Ne edebiyat felsefe ne de felsefe edebiyattır.” sözü, her ne kadar edebiyat ve felsefe birbirleriyle ilişkili olsa da, her birinin kendi özgün sınırları ve yöntemleri olduğunu vurgular.

8. Ana Düşünce:

   • Edebiyat ve felsefenin tanımı ve aralarındaki ilişki.

   Yardımcı Düşünceler:

   • Her ikisinin de dil üzerine kurulu olması,
   • Edebiyatın diğer bilimlerle ilişkisi,
   • Edebiyat ve felsefenin dile yükledikleri anlamların farklılığı.

Bu sorular, edebiyat ve felsefenin birbirleriyle olan ilişkisini ve her birinin özgün yönlerini derinlemesine düşünmemizi sağlar.