63 kez görüntülendi
Türk Dili ve Edebiyatı kategorisinde tarafından
Geyik motifi Türklerin geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Geyik avlamanın, özellikle geyik yavrusu avlamanın sonunun kötü olacağına dair Anadolu’da yaygın bir inanış vardır. Bu inanış türkülerde, efsanelerde, oyunlarda vb.nde ifadesini bularak hem sözlü hem yazılı geleneğe kaynaklık etmiştir.

Alageyik efsanesinin aşağıda verilen bir parçası ile Alageyik adlı halk türküsünü okuyunuz. Okuduğunuz metinleri incelediğiniz Yaralı Geyik metni ile temanın ele alınışı, dil ve üslup özellikleri açısından karşılaştırarak düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

Alageyik Türküsü

Ben de düştüm bir geyiğin avına

Geyik çekti beni kendi dağına

Tövbeler tövbesi geyik avına

Siz gidin kardeşler kaldım kayada.

Urganım kayada asılı kaldı

Esvabım sandıkta dürülü kaldı

Gerdekte nişanlım küsülü kaldı

Siz gidin kardeşler kaldım kayada.

Kayanın dibine çadır kursunlar

Çifte davul çifte zurna vursunlar

Kayada kaldığım yare desinler

Siz gidin kardeşler kaldım kayada.

(Anonim)

Alageyik Efsanesi’nden

…kız dik dik, delercesine gözlerini Halilin gözlerine dikti. Dikip öyle kaldı. Bir acayip işti bu…

Halil şaştı buna. Bundan bir anlam çıkaramadı. “Bir şey mi oldu?”

Kız susuyor, bakıyordu.

Sonra kız başını kaldırdı: “Halil,” dedi. “Halil! Gel bu işi yapma! Kıyma geyiklere. Eskiler diyorlar

ki iyi değil bu! Geyik avlayan iflah olmaz, diyorlar,” dedi. “Bu da iş mi!” dedi. “Ne var geyik avlamazsan. Ölür müsün?”

Halil gülümsedi.

Halil her ata binişinde, bir aydır, anayla sevgili, Halil’in üzengisine yapışıyorlar, ona geyik avına

gitmemesi için yalvarıyorlardı. Halil de hep böyle aldırmaz gülümsüyordu. Onun, bu sözler, umurunda değildi.

Kız:

“Halil! Halil,” dedi, “o geyik avını benden çok mu seviyorsun?” Gözleri yaşla doldu.

Halil buna da gülümsüyordu.

Geyik avını ondan çok mu seviyordu? Hiç düşünmemişti. Ama biliyordu, geyik avı onda bir tutkuydu. Tutkuların belasıydı. Deseler ki, geyik avından mı vazgeçersin, sevgilinden mi vazgeçersin? Halil

buna bir karşılık veremez, düşünür kalırdı.

Kız:

“Halil Halil! Düşümde gördüm,” dedi. “Düşümde gördüm ki…”

Gerisini getiremedi. Ellerini yüzüne kapattı. Orada, pınarın başında öylece kaldı. Halil onu kaldırdı.

Sonra da atına atladı gitti.

Yaşar KEMAL, Üç Anadolu Efsanesi

1 cevap

0 beğenilme 0 beğenilmeme
tarafından

Geyik motifi, Türk kültüründe derin kökleri olan ve birçok edebi esere ilham kaynağı olan zengin bir temadır. “Alageyik Türküsü” ve Yaşar Kemal’in "Alageyik Efsanesi"nden alınan parça, bu motifin farklı yönlerini sergiler.

“Alageyik Türküsü”, avcının pişmanlığını ve avın sonuçlarını yansıtan hüzünlü bir ton taşır. Türkü, avcının doğayla ve sevdikleriyle olan bağının kopuşunu, avın getirdiği trajik sonuçları anlatır. Dil sadedir ve tekrarlar, türkünün halka mal olmuş yapısını ve ezgisini vurgular.

Yaşar Kemal’in “Alageyik Efsanesi” ise, geyik avının getireceği felaketi öngören bir kızın hikayesini anlatır. Efsane, daha ayrıntılı bir anlatıma sahiptir ve karakterler arasındaki duygusal çatışmayı derinlemesine işler. Dil, Yaşar Kemal’in özgün üslubunu yansıtır ve anlatı, karakterlerin iç dünyalarını ve toplumsal inançları keşfeder.

Her iki eser de, geyik avının olumsuz sonuçlarını ve bu eylemin bireyler ile toplum üzerindeki etkilerini ele alır. Ancak, "Alageyik Türküsü"nde tema daha doğrudan ve yalın bir şekilde işlenirken, "Alageyik Efsanesi"nde tema, karakterlerin içsel çatışmaları ve toplumsal değerler üzerinden dolaylı bir şekilde ele alınır. Türkü, anonim halk geleneğinin bir parçası olarak, herkesin kolayca anlayabileceği ve hissedebileceği bir dil kullanır. Efsane ise, edebi bir eser olarak, daha karmaşık duyguları ve sosyal mesajları iletmek için daha zengin bir dil ve anlatım kullanır.

Bu iki eseri “Yaralı Geyik” metniyle karşılaştırdığımızda, temanın ele alınış biçimi, dil ve üslup özellikleri açısından benzerlikler ve farklılıklar gözlemlenebilir. “Yaralı Geyik” metninde de geyik avının trajik sonuçları ve bunun insan ilişkilerine yansıması işlenir, ancak bu eserlerin sunduğu perspektifler ve anlatım teknikleri farklılık gösterebilir. “Yaralı Geyik” metninin, geyik motifi üzerinden insanın doğa ve toplumla ilişkisini sorgulayan bir yaklaşım sergilediği söylenebilir. Bu karşılaştırmalar, sınıfta tartışılacak zengin bir konu sunar ve öğrencilerin edebi eserleri analiz etme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir.

Onlineodev.com'a hoş geldiniz! Okul derslerinizdeki ödevleriniz ve anlamadığınız konular için aradığınız hızlı ve doğru cevapları burada bulabilirsiniz.

Türkiye Geneli Online Deneme Sınavlarına Katılın.

...