12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 135, 136, 137 Cevapları - Meb yayınları

Question

ANADOLU’M

Benim yurdum hiçbir yere benzemez,

Neresi başkadır Anadolu’mun,

Zamanın var ise seyran eyle gez,

Sırası başkadır Anadolu’mun.

Dağlarında ceylan geyik beslenir,

Bağlarında bülbül öter seslenir,

Her mevsimde çeşit çeşit süslenir,

Yöresi başkadır Anadolu’mun.

Davul, zurna çalar güreş tutulur,

Halayda, horonda nara atılır,

Genç ihtiyar bu neşeye katılır,

Töresi başkadır Anadolu’mun.

Bu diyarda ecdadımın izi var,

Cennet diye dahilerin sözü var,

Her taşında efsanevi yazı var,

Mirası başkadır Anadolu’mun.

Her köşede bir evliya yatıyor,

Âlemden, âleme ışık tutuyor,

Kararmış kalpleri aydınlatıyor,

Çırası başkadır Anadolu’mun.

Feymani’yim tarihlere şan verdik,

İnsanlığa düzen verdik, yön verdik,

Vatan için şehit olduk, can verdik,

Kirası başkadır Anadolu’mun.

Âşık Feymani

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. “Her köşede bir evliya yatıyor, / Âlemden, âleme ışık tutuyor, / Kararmış kalpleri aydınlatıyor, / Çırası başkadır Anadolu’mun.” dizelerindeki altı çizili kelime grubunun anlamını dizelerden hareketle tahmin ediniz. Tahmininizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.

2. Okuduğunuz şiirde söyleyici ile hitap edilen varlık arasında nasıl bir bağlantı vardır? Dizelerden

örneklerle açıklayınız.

3. Vatan sevgisiyle dolu biri olan Âşık Feymani, şiirinde Anadolu’nun hangi güzelliklerini vurgulamıştır?

4. Şiirin dördüncü dörtlüğünde “miras” kelimesiyle şiirde kastedilen unsurlara örnekler veriniz.

5. “Vatan için şehit olduk, can verdik / Kirası başkadır Anadolu’mun.” dizelerinde Anadolu’nun hangi yönüne değinilmiştir? Bunu millî, manevi ve kültürel değerlerimizle ilişkilendirerek açıklayınız.

6. Okuduğunuz metnin biçim özelliklerini ve ölçüsünü değiştirmeden bir dörtlük söyleyiniz.

7. Şiirin temasını en iyi yansıttığını düşündüğünüz dizeleri söyleyiniz.

8. Feymani’nin bağlı bulunduğu şiir anlayışı ile şiiri arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Şiirden örneklerle açıklayınız.

9. Şiirin dil ve anlatım özellikleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz? Metindeki dizelerden örnekler veriniz.

10. Şiirde ahengi sağlayan unsurları bularak aşağıdaki şemalara yazınız.

Ölçü

Redif

Kafiye

Aliterasyon

Kelime Tekrarı

DİL BİLGİSİ

1. Şiirde geçen mecaz anlamlı kelimeleri bularak aşağıdaki boşluğa yazınız.

.............................................................................................................................................

.............................................................................................................................................

.............................................................................................................................................

2. Aşağıdaki parçada yazımı yanlış olan kelimeleri bulunuz. Bulduğunuz kelimelerin altını çiziniz.

Elimi alınıma götürüp sıkıntıyla ovarken sesin sahipini tanımıştım; taksi şöförüydü. Karanlık bir cadde de, kaldırımın kenarında durmuştuk. Ne zamandan beri kenti dolaşdığımızı ve şimdi hangi semtte olduğumuzu bilmiyordum. Cebimde ki adresi çıkarıp uzattım. Şöför dikiz aynasının dibindeki lambayı yakıp okudu, sonra yüzü tuhaf bir hal aldı, öfkelenmiş gibiydi, adresi ve orada kimin oturduğunu biliyordu sanki. Başını sallıyarak önüne döndü. Çiseleyen yağmurun altında, caddenin sonuna doğru ileriledik.

Answer 1

1. “Çırası” kelimesi, bu bağlamda “ışık kaynağı” veya “aydınlatma aracı” anlamına gelir. Dizelerde, Anadolu’nun her köşesinde yatan evliyaların, manevi ışıklarıyla dünyayı aydınlattıkları ve insanların kalplerini aydınlattıkları ifade ediliyor. TDK Türkçe Sözlük’te “çıra” kelimesi, “Yakılarak ışık veren madde” olarak tanımlanır.

2. Şiirde söyleyici, Anadolu’ya hitap ediyor ve onun güzelliklerini, tarihi ve kültürel zenginliklerini övüyor. “Benim yurdum hiçbir yere benzemez,” ve “Her taşında efsanevi yazı var,” gibi dizelerle Anadolu’nun eşsizliğine ve tarihi mirasına vurgu yapıyor.

3. Âşık Feymani, Anadolu’nun doğal güzelliklerini, kültürel zenginliklerini, tarihi ve manevi değerlerini vurgulamıştır. Dağlar, bağlar, geleneksel müzik ve danslar, tarihi ve manevi kişilikler bu güzellikler arasında sayılabilir.

4. “Miras” kelimesiyle şiirde, Anadolu’nun tarihi ve kültürel mirası, ecdadın izleri, efsaneler ve manevi değerler kastedilmiştir.

5. Bu dizelerde Anadolu’nun, vatan savunması için verilen mücadele ve şehitlik gibi millî ve manevi değerlere sahip olduğuna değinilmiştir. Bu, toplumun özgürlüğü ve bağımsızlığı için yapılan fedakarlıkları ve bu toprakların ne kadar kıymetli olduğunu gösterir.

6. Anadolu’m senin her yanın cennet, Kahraman evlatlarınla övünmekte. Şehit kanıyla sulanmış bu toprak, Hür yaşamak için en büyük emek.

7. Şiirin temasını en iyi yansıtan dizeler: “Feymani’yim tarihlere şan verdik, İnsanlığa düzen verdik, yön verdik, Vatan için şehit olduk, can verdik, Kirası başkadır Anadolu’mun.”

8. Feymani, halk şiiri anlayışına bağlıdır ve şiirinde Anadolu’nun güzelliklerini, tarihi ve manevi değerlerini halkın dilinden ve gözünden anlatır.

9. Şiirin dili sadedir ve anlatımı akıcıdır. Halkın anlayabileceği bir üslupla yazılmıştır ve kafiye, redif gibi geleneksel öğeleri içerir.

Ölçü: Hece ölçüsü Redif: “-dır” (Anadolu’mun) Kafiye: aaxa (benzemez - Anadolu’mun - gez - Anadolu’mun) Aliterasyon: “Her köşede bir evliya yatıyor” Kelime Tekrarı: “Anadolu’mun” kelimesi her dörtlüğün sonunda tekrar edilir.

DİL BİLGİSİ

1. Mecaz anlamlı kelimeler: “çırası”, “yurdum”, “seyran eyle”, “güreş tutulur”, “nara atılır”, “ışık tutuyor”, “kararmış kalpleri aydınlatıyor”.

2. Yazımı yanlış olan kelimeler ve doğru halleri:

   • alınıma -> alnıma
   • şöförüydü -> şoförüydü
   • cadde de -> caddede
   • dolaşdığımızı -> dolaştığımızı
   • Cebimde ki -> Cebimdeki
   • Şöför -> Şoför
   • dikiz -> dikiz
   • ileriledik -> ilerledik