12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 122, 123, 124 Cevapları - Meb yayınları

Question

BAĞA GİDENİN TÜRKÜSÜ

Gel benim doru atım

Varalım bağ evine

Güneş ısındı

Yollar ışıdı

Sırtımda keten gömlek

Varalım bağ evine

Üzümler yıldız gibi

Su güldü bize

Toprak güldü

Bu yıl gökler yavuzdu

Güzel gürledi

Tarlalar beni bekler

Varalım bağ evine

Buralardan kaç kere geçtik

Ak kavaklar

Söğütler

Gelincikler

Nerde bizim ölüler

Nerde ağalar

Onulmaz yaralı çocuklar nerede

Haydi benim doru atım

Yüreğim gürültüyle çarpar

Varalım bağ evine

Süreyya Berfe, Gün Ola

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. Şiirde söyleyici kimdir? Söyleyici, kimlere ve neden hitap etmektedir?

2. Şiirde geçen “Su güldü bize/Toprak güldü” dizelerinde “güldü” kelimesine yüklenen anlamı şiirden yola çıkarak söyleyiniz.

3. Okuduğunuz şiirdeki “Buralardan kaç kere geçtik/Ak kavaklar/Söğütler/Gelincikler/Nerde bizim

ölüler/Nerde ağalar/Onulmaz yaralı çocuklar nerede” dizelerinden yola çıkarak söyleyicinin içinde bulunduğu ruh hali ile ilgili çıkarımlarda bulununuz.

4. Söyleyici, şiirin son bölümünde heyecanını anlatırken “Yüreğim gürültüyle çarpar” ifadesini kullanmıştır. Siz olsanız bu duyguyu nasıl ifade edersiniz?

5. Şiirde tekrar edilen ifadeleri bulunuz, bu tekrarların dil ve anlatım yönünden şiire katkısını söyleyiniz.

6. Şiirin tema ve konusunu belirleyiniz.

7. Şiirde ahengi sağlayan unsurları belirleyiniz.

8. Şiirde geçen açık ve örtük iletilere örnekler bularak aşağıdaki şemalara yazınız.

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

Açık İleti : ………………………………………………………………………………………

Örtük İleti : ……………………………………………………………………………………

9. “Süreyya Berfe, toplumcu gerçekçi anlayışla şiirlerini oluştururken doğa-insan ilişkisini, doğa ile ilgili ayrıntıları halk şiirinin içten ve sıcak diliyle yansıtmıştır." bilgisinin şiire olan yansımalarıyla ilgili çıkarımlarda bulununuz.

DİL BİLGİSİ

1. Aşağıdaki dizeler okuduğunuz şiirden alınmıştır. Bu dizelerde doğa ile ilgili ayrıntılar verilirken hangi anlam olaylarından yararlanılmıştır?

Üzümler yıldız gibi

Su güldü bize

Toprak güldü

Bu yıl gökler yavuzdu

Güzel gürledi

Tarlalar beni bekler

Varalım bağ evine

2. Şiirde noktalama işaretlerinin kullanılmaması, şiirin okunmasını ve anlamlandırılmasını nasıl etkilemiştir? Açıklayınız.

Answer 1

Süreyya Berfe’nin “Bağa Gidenin Türküsü” adlı şiirinin çözümlemesi için sorularınıza yanıtlar:

1. Şiirde söyleyici: Şiirdeki söyleyici, doğaya ve yaşama sevinciyle dolu bir köylü gibi görünmektedir. Söyleyici, doru atına ve dolaylı olarak okuyucuya hitap etmektedir. Bu hitap, doğanın ve yaşamın güzelliklerini paylaşma ve onları takdir etme arzusunu yansıtır.

2. “Su güldü bize/Toprak güldü” dizelerindeki anlam: Burada “güldü” kelimesi, doğanın canlı ve neşeli bir hali olduğunu ifade eder. Doğanın insanlara sunduğu güzellikler ve bereket, bu ifadelerle kişileştirilerek anlatılır.

3. Söyleyicinin ruh hali: “Buralardan kaç kere geçtik/Ak kavaklar/Söğütler/Gelincikler/Nerde bizim ölüler/Nerde ağalar/Onulmaz yaralı çocuklar nerede” dizeleri, söyleyicinin hüzün ve özlem dolu bir ruh halini yansıtır. Geçmişte yaşanan acılar ve kayıplar, söyleyicinin iç dünyasında derin izler bırakmıştır.

4. “Yüreğim gürültüyle çarpar” ifadesi: Bu ifade, heyecan ve coşkunun yoğun bir şekilde hissedildiğini gösterir. Ben olsaydım, bu duyguyu “Kalbim umutla dolup taşarken, heyecandan adeta dans ediyor” şeklinde ifade edebilirdim.

5. Tekrar edilen ifadeler: Şiirde “Varalım bağ evine” ifadesi tekrar edilir. Bu tekrarlar, şiirin ritmini ve melodisini güçlendirir, aynı zamanda söyleyicinin bağ evine varma arzusunu vurgular.

6. Şiirin tema ve konusu: Şiirin teması, doğa ve insan arasındaki ilişki ve yaşamın döngüsüdür. Konu ise, doğanın güzellikleri ve insanın bu güzellikler içindeki yeridir.

7. Ahengi sağlayan unsurlar: Şiirdeki ahengi, tekrar eden ifadeler, ritmik yapı, doğa ile ilgili betimlemeler ve duygusal yüklemeler sağlar.

8. Açık ve örtük iletiler:

   • Açık İleti: Doğanın ve yaşamın güzelliklerine dikkat çekilir.
   • Örtük İleti: Geçmişin hüzünleri ve geleceğe dair umutlar arasındaki çelişki.

9. Süreyya Berfe’nin şiir anlayışının yansımaları: Şair, doğa-insan ilişkisini ve doğanın detaylarını, halk şiirinin samimi ve sıcak dilini kullanarak yansıtmıştır. Bu, şiirdeki doğa betimlemeleri ve insanın doğa içindeki yerinin vurgulanmasıyla görülür.

Dil Bilgisi:

1. Doğa ile ilgili ayrıntılar: Şiirdeki doğa betimlemelerinde benzetme, kişileştirme ve mecaz anlam olaylarından yararlanılmıştır.

2. Noktalama işaretlerinin kullanılmaması: Noktalama işaretlerinin kullanılmaması, şiirin akışkanlığını artırır ve okuyucunun dizeler arasında kendi ritmini ve tonlamasını bulmasına olanak tanır. Bu durum, şiirin çok katmanlı anlamlar içermesine ve okuyucunun şiiri kendi iç dünyasına göre yorumlamasına imkan verir.