12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 119, 120, 121 Cevapları - Meb yayınları

Question

KAYIT

Korku salardı inceliğin tevazuun

Dünya ve insan çıkmazlarına yumuşak bakışın

Nur sarnıçları ballar koydun çöllere ruh eşiklerine

Senden kaynıyordu yine sana kapılıyor ırmakların

Yamalı ve tertemiz elbiselerim olunca

Her gece mutlak uyanıp adını anınca

Bir gün elbette sofraya birlikte çökeriz

Sen dağ gibi kurul ben zerre bir yer tutayım

Sura vardıkça gövdelendim soyundum aşk duasına

Atılıyorum sırlarına açılıyor hücrelerim

Menzili çoktan geçtim ün saldı kayboluşum

Kendi kuytumda çalkıyor şerbetini ağzım

Cahit ZARİFOĞLU, Şiirler

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. Okuduğunuz şiirin sizde nasıl bir etki bıraktığını dizelerden örneklerle açıklayınız.

2. Şiirdeki açık ve örtük ileti örneklerini bulunuz. Bulduğunuz örnekleri aşağıdaki şemalara yazınız.

Açık İleti :………………………………………………………………………………………..

Örtük İleti : …………………………………………………………………………………….

3. Okuduğunuz şiirde söyleyici ile hitap edilen kişi arasındaki ilişkiyi belirleyiniz.

4. Şiirin temasını söyleyiniz.

5. Okuduğunuz şiirde divan şiirine yönelik hangi unsurları bulmak mümkündür? Şiirden örneklerle açıklayınız.

6. Şiirde, okuyanı millî ve manevi değerlere götüren ifadeler olup olmadığını söyleyiniz.

7. Şiirin dil ve anlatım özellikleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz?

8. Şiirde ahenk, hangi unsurlarla sağlanmıştır? Sözlü olarak ifade ediniz.

9. Şairin dünya görüşü ile şiiri arasında nasıl bir ilişki söz konusudur? Şiirden örneklerle açıklayınız.

DİL BİLGİSİ

1. Okuduğunuz şiirden alınan “Korku salardı inceliğin tevazuun/Dünya ve insan çıkmazlarına yumuşak bakışın” dizelerinde altı çizili kelime grubundaki anlam olayını açıklayınız.

2. Aşağıdaki metin parçasında yay ayraçlarla belirtilen yerlere uygun noktalama işaretlerini yerleştiriniz.

Cehennem Nişanı( )nda beş sandaldık( ) Güzel bir ocak akşamı( ) Hava lodos( ) Denize kırmızı rengin türlüsü yayılmış( ) Çok kaynamış ıhlamur rengindeki yayvan( ) geniş( ) ölü dalgalar( )

Answer 1

Cahit Zarifoğlu’nun “Kayıt” şiirinin analizi için aşağıdaki cevapları dikkate alabilirsiniz:

1. Etki: Şiir, okuyucuda bir huzur ve maneviyat hissi uyandırır. “Nur sarnıçları ballar koydun çöllere ruh eşiklerine” dizesi, ruhani bir zenginlik ve içsel bir tatmin duygusu verir.

2. Açık ve Örtük İleti:

   • Açık İleti: “Her gece mutlak uyanıp adını anınca” dizesi, dua etmenin ve yüce bir varlığı anmanın önemini açıkça ifade eder.
   • Örtük İleti: “Sen dağ gibi kurul ben zerre bir yer tutayım” dizesi, tevazu ve kendini küçük görmeyi, büyük bir varlık karşısında kişinin yerini örtük bir şekilde anlatır.

3. Söyleyici ve Hitap Edilen Kişi: Şiirdeki söyleyici, hitap edilen kişiye derin bir saygı ve sevgi ile yaklaşır. Bu, bir yaratıcıya, bir üstada veya manevi bir rehbere olan bağlılığı ifade edebilir.

4. Tema: Şiirin teması, maneviyat, tevazu, ve ruhani bir yolculuktur.

5. Divan Şiiri Unsurları: Şiirdeki “nur sarnıçları”, “ruh eşikleri” gibi imgeler, Divan şiirindeki mistik ve sembolik unsurları hatırlatır.

6. Millî ve Manevi Değerler: Şiir, okuyucuyu manevi değerlere ve içsel bir arayışa yönlendirir. “Yamalı ve tertemiz elbiselerim” dizesi, sadelik ve temizlik gibi milli ve manevi değerleri vurgular.

7. Dil ve Anlatım Özellikleri: Şiirin dili, yoğun ve imgeli bir anlatım içerir. Kullanılan metaforlar ve semboller, şiirin derinliğini artırır.

8. Ahenk: Şiirdeki ahenk, ses uyumları ve tekrar eden motiflerle sağlanır. Örneğin, “korku salardı inceliğin tevazuun” dizesindeki ses uyumu, şiirin akıcılığını destekler.

9. Şairin Dünya Görüşü: Şairin dünya görüşü, şiirdeki manevi arayış ve tevazu ile örtüşür. Şair, bireysel varoluşun ötesinde bir anlam arayışını ifade eder.

Dil Bilgisi:

1. Anlam Olayı: “Korku salardı inceliğin tevazuun” dizesindeki anlam olayı, bir kişinin tevazusunun ve inceliğinin, dünya ve insan çıkmazlarına karşı bir korku kaynağı olabileceğini vurgular.

2. Noktalama İşaretleri: “Cehennem Nişanı’nda beş sandaldık. Güzel bir ocak akşamı, hava lodos. Denize kırmızı rengin türlüsü yayılmış, çok kaynamış ıhlamur rengindeki yayvan, geniş, ölü dalgalar.”