Bosna Savaşı sırasında Türkiye’nin, küresel güçlerin ve uluslararası örgütlerin tutumları arasında önemli farklar ve benzerlikler bulunmaktadır. İşte bu farklı aktörlerin Bosna Savaşı’ndaki tutumlarının karşılaştırılması:
Türkiye’nin Tutumu:
-
Türkiye, Bosna-Hersek’i tanıyan ilk ülkelerden biri olmuştur ve Bosna-Hersek’in bağımsızlığını desteklemiştir.
-
Türkiye, Bosna-Hersek’e diplomatik ve insani yardım sağlamış, ayrıca Bosna-Hersek ordusuna askeri destek vermiştir.
-
Uluslararası toplumu harekete geçirmek için İslam Konferansı Örgütü, AB ve BM nezdinde girişimlerde bulunmuş, ancak tek taraflı müdahaleden yana olmamıştır.
Küresel Güçlerin Tutumu:
-
Küresel güçler, özellikle ABD ve Avrupa ülkeleri, başlangıçta Bosna Savaşı’na müdahale konusunda tereddütlü davranmışlardır.
-
NATO, 1995 yılında Srebrenica Katliamı’ndan sonra Bosna Savaşı’na askeri müdahalede bulunmuştur.
-
ABD, Dayton Anlaşması’nın imzalanmasında önemli bir rol oynamış ve barış sürecine katkıda bulunmuştur.
Uluslararası Örgütlerin Tutumu:
-
BM, Bosna-Hersek’te barışı sağlamak amacıyla UNPROFOR’u (Birleşmiş Milletler Koruma Gücü) görevlendirmiş, ancak etkili bir müdahalede bulunamamıştır.
-
AB, savaşın başlarında etkili bir müdahalede bulunamamış ve Bosna Savaşı’nın çözümünde yetersiz kalmıştır.
-
İslam Konferansı Örgütü, Bosna-Hersek’e destek vermiş ve savaşın sona erdirilmesi için çaba göstermiştir.
Bu karşılaştırmada, Türkiye’nin Bosna-Hersek’e olan tarihi ve kültürel bağları nedeniyle daha aktif bir rol aldığı, küresel güçlerin ve uluslararası örgütlerin ise daha çok savaşın sonlarına doğru etkili oldukları görülmektedir. Türkiye, Bosna-Hersek’e olan desteğini sadece askeri ve insani yardım ile sınırlı tutmamış, aynı zamanda uluslararası diplomasi sahnesinde de aktif bir rol üstlenmiştir. Küresel güçler ve uluslararası örgütler ise, özellikle savaşın sona ermesinde ve Dayton Anlaşması’nın imzalanmasında etkili olmuşlardır. Ancak, savaşın başlarında yeterli müdahalede bulunamadıkları eleştirileri de mevcuttur. Ve bu eleştiriler doğru ve haklı bir zemine oturmaktadır.
