Psikoloji ile ilişkili olabileceğini düşündüğünüz farklı bilim dalları var mıdır? Psikoloji ile ilişkili olduğunu düşündüğünüz diğer bilim dalları psikoloji bilim dalını nasıl etkilemektedir? Psikoloji bilim dalına katkıda bulunan diğer bilim dallarını, psikoloji alanını etkileme gücü bakımından önem sırasına koyabilir misiniz?

Question

“14 Eylül 1849 yılında doğan Rus fizyolog, psikolog ve fizikçi İvan Pavlov (İvan Pavlov), fizyoloji ve psikoloji alanındaki çalışmaları ile psikofizyoloji ve deneysel psikoloji alanlarını derinden etkileyen bir bilim insanıdır. Bu nedenle her iki bilim dalının da kurucularından sayılır.

Leningrad Fizyoloji Enstitüsünün başında bulunarak çalışmalarını sürdüren Pavlov, öğrenme üzerine araştırmalarını yoğunlaştırarak şartlı reflekslerin doğası ve işleyişi konusundaki buluşu ile psikoloji alanında önemli bir yer edinmiştir.

Sirk hayvanlarının bizi eğlendiren, çoğu kez hayrete düşüren becerileri, öğrenilmiş davranışlardır. Bir aslan ancak belli bir eğitim sürecinden sonra ateş çemberinden atlayarak geçer. Ayının tef eşliğinde dans etmesi, köpeğin iki ayağı üstünde durması ya da sahibinin fırlattığı topu kapıp getirmesi doğal tepki değil, kazanılan birer alışkanlıktır. Bir beceri, yerleşik bir alışkanlığa dönüşünce, düşünme gerektirmeyen bir davranış hâline gelir, belli bir uyarıyla istenç dışı olarak açığa çıkar.

Bugün izlerken hayrete düştüğümüz ve eğlendiğimiz hayvanların belirli davranışları öğrenebilmesine yönelik eğilimlerinin olduğunu ortaya koyan ilk araştırmacı olan Pavlov, köpekler üzerinde yaptığı bir deney ile bu durumun gerçekleştiğini keşfetmiştir. Asıl öğrenim alanı fizyoloji olan Pavlov, köpeklerin salya salgılaması ile ilgili bir deney yaparken köpeklerin deneyde kullanılan bazı uyarıcıları öğrenebildiğini keşfetmiş ve bundan sonraki çalışmalarını öğrenme üzerine yoğunlaştırarak psikoloji

alanına önemli katkılarda bulunmuştur.”

Yukarıdaki metinde de görüldüğü üzere fizyoloji bilim dalı ve psikoloji bilim dalı birbiriyle sıkı bir ilişki göstermiştir. Öyle ki bir alanda yapılan bir deneyden diğer alana ilişkin önemli katkılar ortaya konmuştur.

Yukarıdaki metni göz önüne alarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

• Psikoloji ile ilişkili olabileceğini düşündüğünüz farklı bilim dalları var mıdır?

• Psikoloji ile ilişkili olduğunu düşündüğünüz diğer bilim dalları psikoloji bilim dalını nasıl etkilemektedir?

• Psikoloji bilim dalına katkıda bulunan diğer bilim dallarını, psikoloji alanını etkileme gücü bakımından önem sırasına koyabilir misiniz?

Answer 1

Elbette! Psikoloji, diğer bilim dallarıyla sıkı bir ilişki içindedir ve bu ilişki, bilimsel bilgiyi zenginleştirir. İşte psikoloji ile ilişkili olduğunu düşündüğüm bazı farklı bilim dalları ve bu dalların psikoloji alanını nasıl etkilediği:

1. Biyoloji:

   • Biyoloji, organizmaların yapısını inceler. Psikoloji, organizmanın biyolojik yapısının davranışlara etkisini belirlemek için biyolojinin verilerinden yararlanır. Örneğin, nörotransmitterlerin ve beyin bölgelerinin psikolojik süreçler üzerindeki etkilerini anlamak için biyolojiyle iş birliği yapar.

2. Fizyoloji:

   • Fizyoloji, canlı organizmalarda gerçekleşen kimyasal ve fiziksel süreçleri inceleyen biyoloji alt dalıdır. Psikoloji, iç salgı bezleri, hormonlar, duyu organlarının çalışma biçimi gibi fizyolojik süreçleri inceleyerek davranışları anlamak için fizyolojinin verilerinden yararlanır.

3. Sosyoloji:

   • Sosyoloji, toplumu inceleyen bilimdir. Psikoloji ise bireyi inceler. Birey toplumun bir parçasıdır ve toplum bireyi, birey toplumu etkiler. Bu etkileşimin sonuçlarını değerlendirmek için sosyoloji ve psikoloji bilgi paylaşımı içindedir.

4. Antropoloji:

   • Antropoloji, ilk insandan bugünün insanına kadar süregelen davranışsal, düşünsel ve bedensel değişimi inceleyen bilim dalıdır. Psikoloji, insan davranışlarını anlayabilmek için insanın kökenini inceleyen antropolojinin verilerinden faydalanır.

5. Felsefe:

   • Felsefe, insanı, evreni, değerleri tanımaya, anlamaya ve açıklamaya yönelik zihinsel etkinlikleri içeren bir bilgi alanıdır. Psikolojinin temel amacı insanı anlamak olduğundan, felsefe ile sıkı bir iş birliği içindedir.

Bu bilim dalları, psikoloji alanını etkileme gücü bakımından önem sırasına göre farklılık gösterebilir, ancak hepsi psikolojiye katkı sağlar ve bilimsel bilgiyi zenginleştirir.