Duyusal süreçlerde alışma ve duyarlılaşma, uyarıcılara verdiğimiz tepkileri düzenleyen iki önemli kavramdır. İşte bu iki kavramın arasındaki ilişki:
-
Alışma:
-
Tanım: Duyu organlarının aynı şiddet seviyesini koruyan bir uyarıcıya sürekli maruz kalması sonucu, bu uyarıcının ilk etkisini giderek kaybetmesi ve tepkinin zayıflaması veya ortadan kalkmasıdır.
-
Örnekler:
-
Uyuduğumuz odadaki saatin tik tak sesini zamanla duymamamız (sese alışma).
-
Sürülen parfüm kokusunu bir süre sonra algılayamamamız (kokuya alışma).
-
Duyarlılaşma:
-
Tanım: Tekrarlanan bir uyarıcının etkisi giderek artar ve bu uyarıcıya karşı verdiğimiz davranış güçlenir. Yani alışmanın tam tersidir.
-
Örnekler:
-
Açık kalan bir musluktan gelen damlayan su sesinin zamanla işkenceye dönüşmesi.
-
Şiddetli bir patlama sesinden sonra diğer seslere daha hassas hale gelinmesi.
Bu iki süreç, davranışın gücünü düzenlemeye hizmet eder ve bizi ilgisiz şeyler üzerinde enerji harcamaktan korur.
