İslam dünyasında ilk gözlemevleri, özellikle Abbâsîler döneminde kurulmuştur ve bazı önemli şehirlerde yer almıştır. Bu gözlemevleri, astronomik gözlemler yapmak ve gökbilimsel hesaplamaları geliştirmek amacıyla inşa edilmiştir. İlk gözlemevlerinin kurulduğu bazı şehirler şunlardır:
-
Bağdat: Abbâsî halifesi Me’mûn'un teşvikiyle, 9. yüzyılda Bağdat'ta önemli bir gözlemevi kurulmuştur. Bu gözlemevi, dönemin bilimsel gelişimine büyük katkıda bulunmuştur.
-
İsfahan: 11. yüzyılda, Selçuklu veziri Nizamülmülk tarafından İsfahan'da bir gözlemevi kurulmuştur. Bu gözlemevi, özellikle matematiksel ve astronomik çalışmalar açısından önemli bir merkez haline gelmiştir.
-
Meraga: 13. yüzyılda, Nasîrüddin et-Tûsî'nin kurduğu gözlemevi, Meraga'da (günümüz İran'ında) bulunuyordu. Bu gözlemevi, dönemin en önemli astronomik merkezlerinden biri olarak kabul edilir ve et-Tûsî'nin bilimsel çalışmalarına ev sahipliği yapmıştır.
Bu gözlemevleri, İslam dünyasında bilimsel araştırmaların ve astronomik gözlemlerin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuş ve bilimin ilerlemesi için kritik rol oynamıştır.
