Türkiye'de sirk, hörgüç kaya gibi yüzey şekillerini görmek isteyen kafile, hiç kuşkusuz kendine yüksek bir dağ bulmalıdır. Peki bu kafile yeryüzünde hangi ülkelere gitmeli ki Türkiye'de olduğu gibi sirk, hörgüç kaya gibi yüzey şekillerini görmek için yükseltisi fazla olan dağlar aramasın?

Question

Öğretmenin derste sorduğu bir soruya öğrenciler hep bir ağızdan ‘Türkiye'de buzul etkisi yüksek dağların üst kısımlarında görülür." şeklinde cevap vermiştir.

Türkiye'de sirk, hörgüç kaya gibi yüzey şekillerini görmek isteyen kafile, hiç kuşkusuz kendine yüksek bir dağ bulmalıdır. Peki bu kafile yeryüzünde hangi ülkelere gitmeli ki Türkiye'de olduğu gibi sirk, hörgüç kaya gibi yüzey şekillerini görmek için yükseltisi fazla olan dağlar aramasın?

Answer 1

Sirk, hörgüç kaya, morenler gibi buzul kökenli yüzey şekillerini görmek için yükseltisi fazla olan dağların gerektiği yerler, genellikle kutup bölgelerinde veya yüksek enlemlerde bulunur. Ancak bazı bölgelerde, düşük rakımlarda bile buzul etkisiyle oluşmuş bu tür yer şekilleri görülebilir. Bu bölgelerde, düşük enlemde bulunmalarına rağmen iklimin soğuk olması nedeniyle buzullar ve buzul kökenli yer şekilleri yaygındır.

Özellikle şu ülkeler, düşük rakımlarda bile buzul etkisiyle oluşmuş yüzey şekillerine sahip olmalarıyla bilinir:

1. İzlanda: İzlanda, volkanik aktivite ve soğuk iklimi nedeniyle düşük rakımlarda bile buzulların etkili olduğu bir bölgedir. İzlanda'da buzulların etkisiyle oluşmuş birçok sirk ve hörgüç kaya gibi yer şekilleri bulunur.

2. Norveç: Norveç, özellikle Norveç Fiyortları bölgesinde, deniz seviyesine yakın alanlarda bile buzul etkisiyle oluşmuş yer şekillerine sahiptir. Bu bölgede, buzulların yonttuğu vadiler ve buzul şekilleri yaygındır.

3. Grönland: Grönland, dünyanın en büyük buz tabakasına sahip olup, buzul kökenli yer şekilleri bakımından oldukça zengindir. Burada, düşük rakımlarda bile sirkler ve hörgüç kayalar görülebilir.

4. Antarktika: Antarktika, dünya üzerindeki en büyük buzullardan birine ev sahipliği yapar. Bu nedenle, düşük rakımlarda bile geniş buzullar ve buzul şekilleri bulunur.

Bu ülkeler, Türkiye gibi yüksek dağlar aramadan, düşük rakımlarda bile buzul etkisiyle oluşmuş yüzey şekillerini görebileceğiniz yerlerdir. Buzulların etkisiyle şekillenen bu yer şekilleri, bu bölgelerdeki soğuk iklim ve geniş buz tabakaları sayesinde korunmuş ve oluşmuştur.