“Gövdesinin çapıyla karşılaştırıldığında acınası incelikteki çok sayıda bacak, gözlerinin önünde çaresizlik içerisinde, parıltılar saçarak sallanıp durmaktaydı.” cümlesinde “ile” edatının yazımında nasıl bir ses olayı gerçekleşmiştir? Açıklayınız.

Question

<span itemprop="name">“Gövdesinin çapıyla karşılaştırıldığında acınası incelikteki çok sayıda bacak, gözlerinin önünde çaresizlik içerisinde, parıltılar saçarak sallanıp durmaktaydı.” cümlesinde “ile” edatının yazımında nasıl bir ses olayı gerçekleşmiştir? Açıklayınız.</span>

Answer 1

Cümlede geçen "ile" edatı, "-le" biçiminde kullanılmıştır ve burada bir ünlü düşmesi ses olayı meydana gelmiştir. "İle" edatındaki "i" harfi, "çapıyla" kelimesine bitişirken düşmüştür ve kelime "-le" olarak yazılmıştır. Bu tür durumlar Türkçede ünlü düşmesi olarak adlandırılır ve özellikle bitişik yazılan eklerin ya da bağlaçların ünlüyle başlayan kelimelere bitiştiğinde ortaya çıkabilir.

Bu cümlede "ile" edatı, "çapı" sözcüğüne bitiştiğinde "çapı + ile" şeklinde bir birleşim olur. Ancak Türkçede bu tür birleşimlerde ünlü düşmesi gerçekleşerek "çapıyla" formu kullanılır.