Question

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 38, 39, 40, 41, 42, 43 Cevapları - Gezegen Yayıncılık

Answer 1

Bu hikâye, başkahraman Gamsız'ın içsel ve dışsal çatışmalarını derinlemesine işliyor ve okuyucuyu derinden etkileyen bir anlatım sunuyor. Şimdi sorularınıza tek tek cevap vereyim:

1. Gamsız hakkında neler söyleyebilirsiniz?

   Gamsız, yaşlı, sarı tüylü bir köpek olup, mahallesinin tanınmış bir karakteridir. İnsana özgü bir anlayışa sahip, ama köpeklerin en gamlısıdır. Çocuklarının ölümünden sonra büyük bir yas yaşamış ve yalnız kalmıştır. Çocuklarla olan ilişkisi son derece samimi ve koruyucudur. Gamsız, ana mektebin bahçesindeki çocuklarla vakit geçirir ve onların dertlerine ortak olur. Özellikle çocukların yanında huzur bulur ve onlara karşı derin bir sevgi ve bağlılık gösterir.

2. Gamsız’ın davranışları ile metinde kurgulanan zaman ve mekân arasında nasıl bir ilişki vardır? Buna göre hikâyede zaman ve mekân unsurlarının olayların gelişimindeki işlevi nedir?

   Gamsız’ın davranışları, zaman ve mekân unsurlarıyla yakından ilişkilidir. Hikaye, bir bayram günü geçmektedir ve Gamsız’ın davranışları bu özel günün neşesiyle tezat oluşturur. Mekân olarak ana mektep bahçesi ve bayram yerine, Gamsız’ın çocuklarla olan ilişkisini ve onların neşesini gözler önüne sererken, köpeğin yaşadığı ıstırap ve ölüm ise mekân değişimi ile vurgulanır. Hikâyede Gamsız’ın hastalığı ve ölümü, mekânın değişmesiyle belirginleşir; çocuklar bayram yerinde eğlenirken, Gamsız köşede yalnız kalır ve sonunda nehre düşen bir çocuğu kurtarırken ölür. Bu mekân değişimleri, zamanın ve olayların dramatik etkisini artırır.

3. a. Metindeki olayları üçüncü tekil anlatıcı, gözlemci bir bakış açısı ile anlatmıştır. Bu duruma metinden örnek ifadeler veriniz.

   • “Gamsız, hastaydı. Çocuklar, derhal bunu fark ettiler.”
   • “Gamsız, bir aralık canlanmış, çocuklarla beraber oynamak istemişti. Fakat birdenbire durdu, başını kaldırarak acı acı uludu.”

   Bu ifadeler, üçüncü tekil anlatıcının, olayları ve karakterlerin içsel durumlarını gözlemleyerek aktardığını gösterir.

   b. Bu hikâye, kahraman anlatıcı bakış açısı üzerine kurgulansaydı metnin anlamında sizce nasıl değişiklikler olurdu? Buna göre hikâyelerde anlatıcı ve bakış açısının işlevini açıklayınız.

   Eğer hikâye kahraman anlatıcı bakış açısıyla yazılsaydı, Gamsız’ın içsel düşünceleri ve duygusal halleri hakkında daha derinlemesine bilgi verilebilirdi. Gamsız’ın duygusal karmaşaları, kaygıları ve ölümü hakkında daha kişisel bir bakış açısı sunulurdu. Bu tür bir bakış açısı, okuyucunun Gamsız ile daha güçlü bir duygusal bağ kurmasını sağlar ve hikâyedeki empatiyi artırır. Anlatıcı bakış açısı, karakterin derinliğini ve hikâyenin duygusal yoğunluğunu etkileyebilir.

4. Hikâyedeki temel çatışma, metnin hangi bölümünde daha belirgin olarak ortaya konmuştur? Bu temel çatışmaya bağlı olarak gelişen metindeki diğer çatışma türlerini söyleyiniz.

   Temel çatışma, Gamsız’ın zehirlenmesi ve ölümü ile çocukların bu duruma tepkileri arasında ortaya çıkar. Bu çatışma, Gamsız’ın hastalığı ve ölümüyle başlar, ardından çocukların üzüntüsü ve öğretmenlerin bu durumu kontrol altına alma çabalarıyla devam eder. Diğer çatışma türleri şunlardır:

   • Psikolojik çatışma: Gamsız’ın içsel acısı ve çocukların üzüntüsü.
   • Toplumsal çatışma: Çocukların, bir köpek yüzünden bayram neşesinin bozulması.
   • Kavramsal çatışma: Çocukların Gamsız’a duydukları sevgi ve öğretmenlerin bu sevginin bayramın ruhunu bozmaması için çabası.

5. Yazarın okuyucuyu etkilemek için hikâyenin başkahramanı Gamsız’a yönelik nasıl bir anlatım tutumu tercih ettiğini belirleyiniz.

   Yazar, Gamsız’ı derin bir empati ve sevgi ile tasvir eder. Gamsız’ın geçmişi, acıları ve çocuklarla olan ilişkisi detaylı bir şekilde anlatılır. Bu yaklaşım, okuyucunun Gamsız’a karşı derin bir anlayış ve bağlılık geliştirmesine neden olur. Gamsız’ın kendini feda etmesi, okuyucunun duygusal tepkisini artırır ve karakterin özgecilik ve fedakarlığını vurgular.

6. Metinde ağırlıklı olarak başvurulan anlatım biçimi hangisidir? Bu anlatım biçiminin metindeki işlevi nedir?

   Metinde ağırlıklı olarak tanıtıcı anlatım ve betimleyici anlatım biçimleri kullanılmıştır. Tanıtıcı anlatım, karakterlerin geçmişlerini, Gamsız’ın davranışlarını ve mekânları açıklamak için kullanılırken, betimleyici anlatım ise Gamsız’ın duygusal halleri ve çevredeki atmosferi detaylandırmak için kullanılmıştır. Bu anlatım biçimleri, okuyucunun karakterlerle ve ortamla derinlemesine bağlantı kurmasını sağlar.

7. Kendi hayatınızı gözden geçirdiğinizde, hayvanlara karşı tutum ve davranışlarınızı nasıl değerlendiriyorsunuz? Açıklayınız.

   (Bu soruyu kişisel olarak cevaplamanız daha uygun olacaktır, çünkü bireysel deneyimlerinizi ve duygularınızı yansıtacaktır.)

8. Diğerkâm ya da diğer adıyla “özgeci”, kişisel yarar gözetmeksizin başkasına yararlı olmaya çalışan kimse anlamına gelir. Çevrenizdeki diğerkâm kişilere örnek veriniz. Bu kişilerin hangi tutum ve davranışları sizin böyle düşünmenizi sağlamaktadır?

   Diğerkâm kişilere örnek olarak, çevremizdeki gönüllü çalışanlar, yardımsever komşular veya hayvanlara yardım eden kişiler verilebilir. Bu kişilerin, başkalarına yardım etmek için zamanlarını, enerjilerini ve kaynaklarını harcamaları, kişisel çıkar gözetmeksizin başkalarının iyiliği için çaba göstermeleri diğerkâmlıklarını gösterir. Örneğin, bir hayvan barınağında gönüllü olarak çalışan biri, hayvanların bakımını ve beslenmesini sağlamak için düzenli olarak zaman harcıyorsa, bu kişinin diğerkâm olduğunu söyleyebiliriz.