A. Metne Dayalı Soruların Yanıtları:
-
Metinde anlatılan olay nedir?
Metinde bir yağmur damlasının serüveni anlatılmaktadır. Yeryüzünde bir su damlası olarak başlayan bu serüven, güneşin etkisiyle buharlaşarak gökyüzüne çıkma, bulut olma ve yeniden yağmur damlası olarak yeryüzüne düşme sürecini kapsamaktadır.
-
Metinden çıkardığınız sonuç (ana fikir) nedir?
Doğadaki her varlık gibi yağmur damlası da sürekli bir döngü içindedir ve bu döngü, doğanın dengesi ve yaşamın devamı için önemlidir.
-
Metinde geçen terimleri sınıflandırıp yazınız:
-
Doğa Terimleri: Bulut, gökyüzü, nehir, deniz, güneş, orman, buhar, yağmur, yosun.
-
Hayvan Terimleri: Balık, midye, istiridye, denizanası.
-
İnsan Etkinlikleri: Balık avlama, ulaşım, çalışmak.
-
Yazar metinde nasıl bir anlatım biçiminden yararlanmıştır?
Yazar betimleyici ve hikâye edici bir anlatım biçimi kullanmıştır. Yağmur damlasının serüveni detaylı bir şekilde betimlenmiş ve doğanın güzellikleri, deniz altındaki canlılar ve insan faaliyetleri canlı bir şekilde okuyucuya aktarılmıştır.
-
Metinde hangi söz sanatlarından yararlanılmıştır?
-
Kişileştirme (Teşhis): Yağmur damlası, insana özgü özelliklerle konuşturulmuş.
-
Betimleme: "Denizin dibi ormana benziyordu," ifadesiyle deniz altı canlılarının bulunduğu ortamın betimlemesi yapılmış.
-
Metinden basit, türemiş, birleşik fiillere örnekler bulup birer cümlede kullanınız:
-
Basit Fiil: "Geldi"
Örnek cümle: Yaşlı damla yanıma geldi.
-
Türemiş Fiil: "Buharlaşmak"
Örnek cümle: Suyun buharlaşmasıyla bulutlar oluştu.
-
Birleşik Fiil: "Gökyüzüne çıkmak"
Örnek cümle: Yağmur damlası gökyüzüne çıkıp bulut oldu.
-
Metinden öznel ve nesnel yargılara örnekler bulup yazınız:
-
Öznel yargılar:
-
Yeryüzü yüksekten çok güzel görünüyordu.
-
Denizin büyüklüğü karşısında şaşırdım.
-
Nesnel yargılar:
-
Deniz göründü.
-
Bütün akarsular denize dökülür.
-
Metinden haber kipiyle çekimlenmiş fiiller bulup yazınız. Bu fiilleri birer cümlede de siz kullanınız:
-
"Göründü": Deniz göründü.
Örnek cümle: Uzaktan dağlar göründü.
-
"Geldik": Denizin kıyısına geldik.
Örnek cümle: Okula erken geldik.
-
"Dökülür": Bütün akarsular denize dökülür.
Örnek cümle: Yapraklar sonbaharda yere dökülür.
B. Doğru Seçeneği Bulma Soruları:
-
Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin fiili yapı yönünden farklıdır?
-
Cevap: D) Sakla samanı gelir zamanı. (Diğerleri birleşik ya da türemiş fiil içerirken, bu basit bir fiil kullanmaktadır.)
-
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sebep-sonuç ilişkisi yoktur?
-
Cevap: C) Gözlüğümü değiştirmek için doktora gideceğim. (Amaç-sonuç cümlesidir.)
-
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tezat sanatından yararlanılmamıştır?
-
Cevap: D) Denizin üstünde ulaşımı vapur ve kayık ile sağlıyorlar. (Bu cümlede zıtlık yoktur.)
-
“Onun büyüklüğü karşısında şaşırdım.” cümlesindeki fiilin anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
-
Cevap: B) Durum bildiriyor.
-
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kelimenin yanlış yerde kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yapılmıştır?
-
Cevap: D) Bir yaşlı damla yanıma geldi. (Yanlış kullanım, "bir" kelimesi "yaşlı"dan önce kullanılmamalıdır.)
C. Doğru/Yanlış Soruları:
-
Doğanın korunmasında her insanın üstlenebileceği bir görev vardır.
-
“Okumuşsunuz” çekimli fiili, dilek kiplerinden şart çekimine girmiştir.
-
“Onun o yaşta Türkçeye tutkunluğuna hayrandım.” cümlesinin yüklemi bildirme kipiyle çekimlenmiştir.
-
“Sayısal verilerden yararlanma, örnekleme” birer anlatım biçimidir.
-
Y (Yanlış, bunlar düşünceyi geliştirme yollarıdır.)
-
“Tanık gösterme” bir düşünceyi geliştirme yoludur.
-
“Yaşayacaksın ağacım, Yaşayacaksın. Cırcır böceklerinin sesini dinleyerek” dizelerinde benzetme söz sanatından yararlanılmıştır.
-
Y (Yanlış, burada benzetme değil kişileştirme vardır.)
