1. Cümlelerin Ögelerine Ayrılması
a. Zaten babadan yetim kalan küçük Hasan, anası da ölünce uzak akrabaları ve konu komşunun yardımıyla halasının yanına, Filistin’in ücra bir kasabasına gönderiliyordu.
· Yüklem: gönderiliyordu
· Özne: küçük Hasan
· Dolaylı Tümleç: halasının yanına, Filistin’in ücra bir kasabasına
· Zarf Tümleci: zaten, anası da ölünce
· Edat Tümleci: uzak akrabaları ve konu komşunun yardımıyla
b. Paltomun yakası içinde yarı yarıya kaybolmuş kafamı çıkardım.
· Yüklem: çıkardım
· Özne: ben (gizli özne)
· Belirtili Nesne: kafamı
· Dolaylı Tümleç: paltomun yakası içinde
· Zarf Tümleci: yarı yarıya kaybolmuş
c. Babayla oğulun öğütlerle dolu konuşmalarından çok, iki arkadaşın dertleşmesine benzemişti trenin gelmesini beklerken birbirlerine söyledikleri.
· Yüklem: benzemişti
· Özne: birbirlerine söyledikleri
· Dolaylı Tümleç: trenin gelmesini beklerken
· Zarf Tümleci: babayla oğulun öğütlerle dolu konuşmalarından çok, iki arkadaşın dertleşmesine
ç. Bir anlık pis bir karamsarlıktan sonra Sami kendine gelmişti.
· Yüklem: gelmişti
· Özne: Sami
· Zarf Tümleci: bir anlık pis bir karamsarlıktan sonra
d. Yirmi beş kuruş benimle Hacı’nın arasında, Hacı’nın parmaklarındaydı.
· Yüklem: parmaklarındaydı
· Özne: yirmi beş kuruş
· Dolaylı Tümleç: benimle Hacı’nın arasında
2. Yazım Yanlışlarının Düzeltilmesi
a. Yukarıda Harbiye Şelâlesi, aşağıda Sen Piyer Kilisesi, ötemizde Mozaik Müzesi ve gerilerde Amik Ovası eskiden beri zengin, eskiden beri muhteşem idi.
· Yanlış: Mozayık, eskidenberi
· Doğru: Mozaik, eskiden beri
b. Önde gidenlerin halinde daha büyük bir vaziyet vardı.
· Yanlış: vaziyet
· Doğru: vaziyet (doğru)
c. Alacakaranlığın bastırmasına en azından bir, bir buçuk saat var.
· Yanlış: bir, bir buçuk
· Doğru: bir, bir buçuk (doğru)
ç. Şunlara bakın! Allah aşkına bakın şunlara!
· Yanlış: Allahaşkına
· Doğru: Allah aşkına
d. Hacı’nın çevresinde her şeyin durduğunu hissettim.
· Yanlış: herşeyin, hiss ettim
· Doğru: her şeyin, hissettim
3. Noktalama Yanlışlarının Düzeltilmesi
a. Sanki taştı; sanki yumuşak bir kayada yontulmuş bir kara çocuk kabartmasıydı…
· Yanlış: taştı; sanki
· Doğru: taştı, sanki
b. Yemiş İskelesi’ne vururken, gözüne taze balık ilişti.
· Yanlış: (doğru)
· Doğru: (doğru)
c. Sonra cebinden, (X) lisesinin felsefe öğretmen vekilliğine verildiğini bildiren Bakanlık yazısını bir daha çıkarıp, bilmem kaçıncı kez okudu.
· Yanlış: (X)
· Doğru: (X) (doğru)
ç. Burnum yastıkta, yorganım ağzım hizasında, kirpi gibi büzülmüşüm; dalmak üzereyim: Bir şeyler, birtakım kuşlar tüylerini döküyor, bir ılık su damlıyor, içimi yıkayan bir çeşme var…
· Yanlış: yastıkta yorganım ağzım hizasında kirpi gibi büzülmüşüm; dalmak üzereyim: Bir şeyler, birtakım kuşlar tüylerini döküyor, bir ılık su damlıyor, içimi yıkayan bir çeşme var…
· Doğru: yastıkta, yorganım ağzım hizasında, kirpi gibi büzülmüşüm; dalmak üzereyim: Bir şeyler, birtakım kuşlar tüylerini döküyor, bir ılık su damlıyor, içimi yıkayan bir çeşme var…
d. — Görmedim vallahi! — dedim.
· Yanlış: (doğru)
· Doğru: (doğru)
4. Verilen metindeki noktalama işaretlerinin kullanım gerekçelerini ve örnek cümleleri aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz:
|
Nokta Numarası
|
Noktalama İşaretinin Kullanım Gerekçesi
|
Benim Cümlem
|
|
1
|
İki Nokta (:): Açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
|
Örnek: Şunları al: kalem, defter, silgi.
|
|
2
|
Tire İşareti: Konuşma cümlelerinde kullanılır.
|
|
|
3
|
Soru İşareti (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
|
Örnek: Bugün okula gelecek misin?
|
|
4
|
Virgül: Ek cümle veya açıklama eklemek için kullanılır.
|
Dün markete gittim, ekmek, süt ve meyve aldım.
|
|
5
|
Üç Nokta (…): Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
|
Örnek: O kadar yorgundum ki…
|
|
6
|
Virgül: Sıralanan kelime veya kelime gruplarını ayırmak için kullanılır.
|
Ahmet, Mehmet, Ayşe ve Zeynep pikniğe gittiler.
|
|
7
|
Nokta: Cümlenin sonunu belirtmek için kullanılır.
|
Bu kitabı çok beğendim.
|
|
8
|
Üç Nokta (…): Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
|
Örnek: O kadar yorgundum ki…
|
