Fizikte karşılaştığımız büyüklükler, temel olarak ikiye ayrılır: skaler ve vektörel büyüklükler. Bu iki büyüklük türü arasındaki farkı ve özelliklerini daha iyi anlamak için aşağıdaki açıklamaları inceleyebilirsiniz.
Skaler Büyüklükler
-
Sadece büyüklüğü olan büyüklüklerdir. Yani, bir sayı ve bir birimle ifade edilirler.
-
Yön ve doğrultu gibi ek özelliklere sahip değillerdir.
-
Örnekler: Kütle, sıcaklık, zaman, enerji, hacim, hız (skaler hız), mesafe gibi büyüklükler skaler büyüklüklere örnektir.
Örneğin, "Bugün 5 km yol yürüdüm." cümlesinde "5 km" bir skaler büyüklüktür. Sadece yolun uzunluğunu ifade eder, yönünü belirtmez.
Vektörel Büyüklükler
-
Büyüklüğünün yanı sıra yönü ve doğrultusu olan büyüklüklerdir.
-
Ok ile gösterilirler. Okun uzunluğu büyüklüğü, okun yönü ise büyüklüğün yönünü gösterir.
-
Örnekler: Kuvvet, hız (vektörel hız), ivme, yer değiştirme, elektrik alan gibi büyüklükler vektörel büyüklüklere örnektir.
Örneğin, "Bir cismi 5 N kuvvetiyle kuzeye doğru ittim." cümlesinde "5 N kuzey yönünde" bir vektörel büyüklüktür. Hem kuvvetin büyüklüğünü (5 N) hem de yönünü (kuzey) belirtir.
Vektörel ve Skaler Büyüklükler Arasındaki Fark
-
Skaler büyüklükler: Sadece büyüklüğü olan, yönü ve doğrultusu olmayan büyüklüklerdir.
-
Vektörel büyüklükler: Büyüklüğünün yanı sıra yönü ve doğrultusu olan büyüklüklerdir.
Vektörel büyüklükler günlük hayatımızda ve fizikte sıkça karşılaştığımız büyüklüklerdir. Örneğin, bir topu havaya atarken uyguladığımız kuvvet, bir arabanın hareket yönü gibi birçok olay vektörel büyüklüklerle açıklanır.
