Rönesans, 14. yüzyılın sonlarından itibaren İtalya'da başlayıp daha sonra tüm Avrupa'ya yayılan, Orta Çağ'ın skolastik düşünce yapısından modern düşünceye geçişi simgeleyen, kültürel, sanatsal, bilimsel, ekonomik ve siyasi alanlarda köklü değişimleri içeren bir yeniden doğuş hareketidir. Bu hareket, Antik Yunan ve Roma uygarlıklarının kültürel mirasına duyulan ilginin yeniden canlanmasıyla tetiklenmiş, insan merkezli (hümanist) bir bakış açısının benimsenmesiyle karakterize olmuştur.
Rönesans, Orta Çağ'ın baskıcı ve dogmatik kilise egemenliğine karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Skolastik düşüncenin akılcılıktan uzak, dogmalara dayalı yapısına karşı, deney ve gözleme dayalı pozitif bilim anlayışı ön plana çıkmıştır. Bu durum, bilim ve teknikte önemli ilerlemelerin kaydedilmesine yol açmıştır. Sanatta ise, dini temaların yanı sıra insan ve doğa konuları da işlenmeye başlanmış, yeni teknikler ve üsluplar geliştirilmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan sanat eserleri, estetik açıdan yüksek değerlerinin yanı sıra, dönemin düşünce yapısını ve toplumsal değişimlerini de yansıtmaktadır.
Rönesans, sadece bir sanat akımı veya bilimsel bir devrim olmanın ötesinde, toplumsal ve ekonomik yapıda da önemli değişikliklere yol açmıştır. Feodalitenin çözülmesi, ticaretin gelişmesi ve burjuva sınıfının yükselişi, Rönesans'ın toplumsal etkilerindendir. Ekonomik alanda yeni uygulamaların ortaya çıkması, Avrupa'nın ekonomik gücünün artmasına katkıda bulunmuştur. Sanattan zevk alan aydın bir sınıfın ve halkın ortaya çıkması, kültürel yaşamın canlanmasına ve yaygınlaşmasına zemin hazırlamıştır.
Rönesans'ın en önemli sonuçlarından biri de, kilisenin ve din adamlarının toplum üzerindeki otoritesinin sarsılmasıdır. Bu durum, Reform hareketlerinin başlamasına ve Avrupa'da dinî bölünmelerin yaşanmasına yol açmıştır. Rönesans'ın getirdiği özgür düşünce ortamı, Aydınlanma Çağı'nın da temellerini oluşturmuş, modern Avrupa'nın şekillenmesinde kritik bir rol oynamıştır.
Kısacası Rönesans, Avrupa'nın Orta Çağ karanlığından sıyrılarak modern çağa adım atmasında bir dönüm noktasıdır. İnsan aklının ve yaratıcılığının ön plana çıktığı, bilim, sanat, edebiyat ve felsefede büyük ilerlemelerin kaydedildiği, toplumsal ve ekonomik yapıda önemli değişimlerin yaşandığı bu dönem, günümüz dünyasının da şekillenmesinde önemli bir etkiye sahiptir.
