Aşağıdaki metni okuyunuz, metnin altındaki soruları cevaplayınız. Mustafa Kemal’in doğduğu yıllardaki Rumeli’nin siyasi ve sosyal durumuna ilişkin neler söyleyebilirsiniz? Osmanlı Devleti’ne komşu olan büyük devletlerin istekleri nedir? Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında neler söyleyebilirsiniz? Böyle bir ortamda siz çocuk olsanız neler hissederdiniz?

Question

Aşağıdaki metni okuyunuz, metnin altındaki soruları cevaplayınız.

“Mustafa Kemal bir Makedonyalıydı. Doğum yeri, vilayetin denize açıldığı kozmopolit bir liman olan

Selanik, doğum tarihi ise 1881’di. Hristiyanların, Müslümanlara ve Yunanlara, Slavların Türklere ve birbirlerine karşı ayaklandıkları, Rumeli’nin tümünü oluşturan çeşitli unsurların birbirinden kopup dağıldıkları bir tedirginlik çağı. Millî duyguları kabarmış bu topluluklar, imparatorluktan silkinip kurtulmaya ve ülkeyi Yunanistan, Bulgaristan ve Sırbistan yararına olarak kesip biçmeye çalışıyorlardı. Yayılma isteği peşinde koşan büyük devletler, birbirlerine rakip Rusya ve Avusturya-Macaristan imparatorlukları, bitişik sınırları arkasında entrikalar çeviriyor, kendi milletlerinden olan halkları ayaklandırıyor, vakti gelince harekete geçirip bölgeyi istila için hazırlık yapıyorlardı. İngiltere toprak kazanmak için değilse bile daha doğudaki sömürgeleriyle olan ulaşım yollarını koruyabilmek için bir kuvvet dengesi kurmak çabasındaydı. Böylece Mustafa’nın doğduğu sıralarda bir zamanlar Batı, nasıl Doğu’nun önünde dize gelmişse Doğu da Batı’nın önünde dize geliyor ve Osmanlı İmparatorluğu, gerileyiş ve çöküşüne doğru hızla kayıyordu.” (Lord Kinross, (İngiliz tarihçi) Atatürk Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s.19-20.)

1. Mustafa Kemal’in doğduğu yıllardaki Rumeli’nin siyasi ve sosyal durumuna ilişkin neler söyleyebilirsiniz?

2. Osmanlı Devleti’ne komşu olan büyük devletlerin istekleri nedir?

3. Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında neler söyleyebilirsiniz?

4. Böyle bir ortamda siz çocuk olsanız neler hissederdiniz?

Answer 1

1. Mustafa Kemal’in doğduğu yıllardaki Rumeli’nin siyasi ve sosyal durumuna ilişkin neler söyleyebilirsiniz?

Lord Kinross'un belirttiği gibi, Mustafa Kemal'in doğduğu yıllardaki Rumeli, oldukça karmaşık ve çalkantılı bir dönemden geçiyordu. Bölgede farklı etnik ve dinsel grupların yaşadığı bir mozaik yapı vardı. Bu çeşitlilik, bir yandan kültürel zenginlik sunarken, diğer yandan da siyasi istikrarsızlığa ve çatışmalara zemin hazırlıyordu. Milliyetçilik duygularının yükselişi, farklı milletlerin kendi devletlerini kurma istekleri ve büyük devletlerin bölgedeki çıkar çatışmaları, Rumeli'yi sürekli bir gerilim altında tutuyordu. Bu durum, bölge halkının günlük yaşamlarını olumsuz etkileyerek güvensizlik ve belirsizlik ortamı yaratıyordu.

2. Osmanlı Devleti’ne komşu olan büyük devletlerin istekleri nedir?

Osmanlı Devleti'ne komşu olan büyük devletler, bölgede kendi çıkarlarını koruma ve güçlendirme amacındaydılar. Bu devletler, Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflamasından yararlanarak bölgede kendi egemenliklerini genişletmek istiyorlardı. Özellikle Rusya ve Avusturya-Macaristan gibi devletler, Balkanlardaki Slav halklarını destekleyerek bölgede kendi etki alanlarını genişletmeye çalışıyorlardı. İngiltere ise, daha çok Doğu'daki sömürgeleriyle olan bağlantısını güçlendirmek ve bölgede bir denge kurmak amacındaydı.

3. Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Lord Kinross'un ifadelerine göre, Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın sonlarında ciddi bir gerileme ve çöküş süreci yaşıyordu. Batılı devletlerin baskısı, içerideki isyanlar ve ekonomik sorunlar, devletin zayıflamasına neden olmuştu. İmparatorluk, topraklarını korumakta güçlük çekiyor ve büyük devletlerin oyuncağı haline gelme tehlikesiyle karşı karşıyaydı.

4. Böyle bir ortamda siz çocuk olsanız neler hissederdiniz?

Böyle bir ortamda yaşayan bir çocuk olarak, muhtemelen belirsizlik, korku ve umutsuzluk duygularını yaşardım. Savaşların, isyanların ve göçlerin yarattığı kaos, günlük hayatı olumsuz etkileyebilirdi. Aynı zamanda, farklı kültürlerden insanlarla bir arada yaşamak, hem zenginleştirici hem de zorlayıcı olabilirdi. Bu durum, bir yandan farklı kültürlere karşı merak uyandırırken, diğer yandan da ayrımcılık ve önyargılarla karşılaşmaya neden olabilirdi. Bu tür bir ortamda büyüyen bir çocuk, muhtemelen güçlü bir hayatta kalma içgüdüsü geliştirir ve geleceğe dair umutlarını korumak için çaba gösterirdi.

Özetle, Mustafa Kemal'in çocukluğu, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş sürecinde ve Balkanların karmaşık siyasi ortamında geçiyordu. Bu durum, onun milliyetçi duygularının gelişmesinde ve gelecekte ülkesini kurtarma mücadelesine atılmasında önemli bir rol oynamıştır.