Mustafa Kemal’in memleketten kaçtıklarını söylediği kişiler kimler olabilir? Açıklayınız.

Question

“Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu grup Birinci Dünya Savaşı’nda yenilmiş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş ve şartları ağır bir ateşkes antlaşması imzalanmış. Büyük Savaş’ın uzun yılları boyunca millet yorgun ve fakir bir durumda. Milleti ve memleketi Birinci Dünya Savaşı’na sürükleyenler, kendi hayatlarını kurtarma kaygısına düşerek memleketten kaçmışlar. Ordunun elinden silahları ve cephanesi alınmış ve alınmakta. (...) İtilaf Devletleri, ateşkes antlaşmasının hükümlerine uymayı gerekli bulmuyorlar.” (Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, s.1.)

 

Mustafa Kemal’in memleketten kaçtıklarını söylediği kişiler kimler olabilir? Açıklayınız.

Answer 1

Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutuk'ta bahsettiği ve "memleketten kaçtıklarını" söylediği kişiler, Osmanlı Devleti'ni Birinci Dünya Savaşı'na sokan ve savaşın sonucunda ülkenin felakete sürüklenmesine neden olan yöneticilerdir. Özellikle şu isimler öne çıkmaktadır:

1. İttihat ve Terakki Cemiyeti Liderleri: Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girişinde ve savaş sırasında yönetimde etkili olan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin önde gelen isimleri, yenilgiden sonra sorumluluk almaktan kaçmış ve yurtdışına kaçmışlardır. Bu kişiler arasında özellikle Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa gibi cemiyetin üç lideri bulunmaktadır. Savaşın sonlarına doğru, yenilgi kesinleşince bu liderler, ülkeden kaçmayı tercih etmişlerdir.

2. Savaşın Yükünü Yöneten Üst Düzey Bürokratlar ve Askerler: Savaş süresince yüksek makamları işgal eden ve Osmanlı’nın savaş politikasını belirleyen bazı üst düzey bürokratlar ve komutanlar da savaşın kaybedilmesi üzerine kendilerini kurtarmak için yurt dışına kaçmışlardır. Özellikle savaşın son yıllarında, halkın yoksullaşması ve askeri başarısızlıklar üzerine, bu kişilerin sorumluluktan kaçınarak kendilerini güvence altına aldıkları anlaşılmaktadır.

Bu kişiler, savaştan sonra ülkede yaşanacak olan işgaller ve çöküşün yükünü taşımaktan kaçınmışlar, böylece memleketin içinde bulunduğu zor durumda halkı yalnız bırakmışlardır. Bu yüzden Mustafa Kemal, bu kaçışı bir ihanet ve sorumsuzluk olarak nitelendirmiştir.

Neden Kaçtılar?

Bu kişilerin kaçmalarının temel nedenleri şunlardır:

• Savaşın kaybedilmesinden sorumlu tutulma korkusu: Savaşın sonuçları ağır olmuş ve halk arasında büyük bir memnuniyetsizlik oluşmuştur. Bu kişiler, halkın öfkesinden ve yargılanma riskinden kaçmak için ülkeyi terk etmek zorunda kalmışlardır.
• Yabancı devletlerin korumasına sığınma ihtiyacı: Savaşın sonunda İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti üzerinde büyük bir etki kurmuştur. Bu kişiler, kendilerini korumak için yabancı devletlerin sığınağına sığınmışlardır.
Kişisel çıkarlarını koruma isteği: Bu kişiler, savaş sırasında büyük bir güç ve zenginlik elde etmişlerdir. Savaşın kaybedilmesiyle birlikte bu güç ve zenginlikleri kaybetmemek için ülkeyi terk etmişlerdir.

Sonuç

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk'ta bu kişileri eleştirerek, milli mücadeleye katılmayan ve ülkeyi zor durumda bırakanların tarih ve millet önünde sorumlu tutulması gerektiğini vurgulamıştır. Bu kişilerin kaçmaları, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini daha da zorlaştırmış ve milli bilincin güçlenmesine katkı sağlamıştır.

Özetle, Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutuk'ta bahsettiği kişiler, genellikle İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen isimleri olup, savaşın kaybedilmesinden sonra sorumluluktan kaçmak ve kişisel çıkarlarını korumak amacıyla ülkeyi terk etmişlerdir. Bu durum, Türk milletini birlik ve beraberlik içinde mücadele etmeye teşvik etmiştir.

Ek Bilgi:

• İttihat ve Terakki Cemiyeti: Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet döneminde ortaya çıkan bir siyasi partidir. Amacı, Osmanlı Devleti'ni modern bir ulus devlet haline getirmekti. Ancak, uyguladığı politikalar nedeniyle birçok sorunla karşılaşmış ve sonunda Osmanlı Devleti'nin yıkılmasına neden olmuştur.