İlk Meclisin hangi özelliği dikkatinizi daha çok çekti? Neden?

Question

Büyük Millet Meclisi içinden 11 bakandan oluşan bir hükûmet kuruldu. Büyük Millet Meclisi, hükûmetin kurulmasından sonra İstanbul’daki hükûmetin geçerli olmadığını, milletin tek temsilcisinin kendisi olduğunu duyurdu. Sadrazam Damat Ferit Paşa’nın vatandaşlıktan çıkarılmasına ve yargılanmasına karar verildi. İstanbul Hükûmetinin alacağı kararların ve yapacağı atamaların geçersiz olduğu ilan edildi. Büyük Millet Meclisinin açılışı ile millî egemenliğe dayalı yeni Türk Devleti’nin temelleri atılmış oluyordu. Daha sonra anayasaya girecek “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” ilkesiyle Osmanlı Devleti’nin saltanat sistemine dayalı yönetim biçimi reddedilmiştir. İlk Meclisin başlıca amaçları vatanın bütünlüğünü ve ülkenin düşman işgalinden kurtuluşunu sağlamaktır. Bunu gerçekleştirirken tam bağımsızlık ilkesiyle hareket edilecek ve herhangi bir taviz verilmeyecektir.

Millî Mücadele’nin devam etmesi nedeniyle halifelik ve padişahlık aleyhine söz ve eylemlerden kaçınılmış, tutsak olan padişahın kurtarılacağı belirtilmiştir. Meclis, millî iradeyi hâkim kılmayı yani millet egemenliğini esas almaktadır. Bu nedenle demokratik bir yapıya sahiptir. Millî Meclisin milletvekilleri, milletin içinden, millet tarafından seçilmiştir (Görsel 2.52). İlk Meclisin üyelerine bakıldığında birbirinden oldukça farklı dünya görüşlerine sahip kişilerin vatanın bütünlüğünü korumak amacı etrafında toplandığı görülür. İlk Meclis hızlı ve etkili kararlar alabilmek için güçler birliği ilkesine göre çalışmış; yasama, yürütme ve yargı güçlerini üzerinde toplamıştır. Meclis, yasaları hem hazırlamış hem de uygulamıştır. Meclis hükûmeti sistemine göre çalışmış, meclis başkanı aynı zamanda hükûmetin de başkanlığını yapmıştır.

İlk Meclisin hangi özelliği dikkatinizi daha çok çekti? Neden?

Answer 1

İlk Meclisin dikkatimi çeken en önemli özelliği, "güçler birliği" ilkesine göre çalışmasıdır. Yani yasama, yürütme ve yargı güçlerinin Meclis bünyesinde toplanması ve Meclis'in hem yasa yapma hem de uygulama yetkisine sahip olmasıdır. Bu durum, özellikle Millî Mücadele'nin zorlu koşullarında hızlı ve etkili kararlar alınabilmesi için oldukça önemli bir yapısal özellik. Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığını korumak amacıyla hareket eden bu Meclis, tek bir merkezde yoğunlaşan bu gücü sayesinde halkın iradesini en hızlı şekilde hayata geçirme imkânına sahip olmuştur. Aynı zamanda, demokratik bir yapıya sahip olması ve milletvekillerinin halk tarafından seçilmesi, Meclisin ulusal iradeyi temsil eden ve Osmanlı Devleti’nin saltanat sistemini reddeden bir yenilik olarak öne çıkmasını sağlamıştır. Bu yapılar, Türk milletinin egemenliğinin tesis edilmesi ve bağımsızlık yolundaki kararlılığını yansıtır.