Soruyu Çözümleyelim
Verilenler:
-
SO₂ gazı için:
-
Mol sayısı: 1 mol
-
Geçme süresi: 60 saniye
-
X gazı için:
-
Mol sayısı: 1 mol
-
Geçme süresi: 30 saniye
-
Oksijen (O) atom kütlesi: 16 g/mol
-
Kükürt (S) atom kütlesi: 32 g/mol
İstenen:
Çözüm:
Bu soruda gazların aynı koşullarda (basınç, sıcaklık vb.) küçük bir delikten kaçma süreleri verilmiş. Bu durum effüzyon olarak adlandırılır. Graham'ın Effüzyon Yasası'na göre, sabit sıcaklıkta ve basınçta bir gazın effüzyon hızı, o gazın mol kütlesinin karekökü ile ters orantılıdır.
Graham'ın Effüzyon Yasası:
(Gaz A'nın effüzyon hızı) / (Gaz B'nin effüzyon hızı) = √(Gaz B'nin mol kütlesi) / √(Gaz A'nın mol kütlesi)
Bu ifadeyi problemimize uyarlayalım:
-
SO₂ gazının mol kütlesi = 32 (S) + 2*16 (O) = 64 g/mol
-
X gazının mol kütlesini M diyelim.
Effüzyon hızı, birim zamanda geçen gaz miktarı ile doğru orantılıdır. Yani, daha kısa sürede geçen gaz, daha hızlı effüzyon hızı gösterir.
(X gazının effüzyon hızı) / (SO₂ gazının effüzyon hızı) = √(64 g/mol) / √(M)
Effüzyon hızları yerine sürelerin terslerini yazabiliriz (daha kısa sürede daha hızlı):
(30 s) / (60 s) = √(64 g/mol) / √(M)
Bu ifadeyi düzenleyelim:
1/2 = 8 / √(M)
√(M) = 16
M = 256 g/mol
Sonuç:
X gazının mol kütlesi 256 g/mol'dür.
Özetle:
Graham'ın Effüzyon Yasası'nı kullanarak, gazların mol kütleleri ile effüzyon hızları arasındaki ilişkiyi kurduk ve verilen süreler üzerinden X gazının mol kütlesini bulduk.