İtilaf Devletleri'nin, Lozan Barış Konferansı'na hem TBMM Hükümeti'ni hem de İstanbul Hükümeti'ni davet etmesinin ardında yatan temel amaç, Türkiye'deki siyasi durumu kendi lehlerine çevirmek ve ülke üzerinde daha fazla etki kurmaktı. Bu davetin altında yatan bazı spesifik amaçlar şunlar olabilir:
-
Türkiye'yi zayıflatmak: İki hükümetin aynı anda konferansa katılması, Türkiye'deki iç çatışmaları derinleştirmeyi ve ülkenin zayıflamasını amaçlıyordu. Bu durum, İtilaf Devletleri'nin Türkiye üzerinde daha fazla baskı kurmasına ve daha avantajlı koşullarda bir anlaşma imzalamasına olanak tanıyacaktı.
-
Kendi çıkarlarını korumak: İtilaf Devletleri, her iki hükümetle de ayrı ayrı görüşerek kendi çıkarlarına en uygun anlaşmayı yapmak istiyordu. Bu sayede, Türkiye'nin ekonomik ve siyasi kaynaklarını kendi lehlerine kullanmayı hedefliyorlardı.
-
Osmanlı İmparatorluğu'nun mirasını paylaşmak: İtilaf Devletleri, Birinci Dünya Savaşı'nda kazandıkları zaferin karşılığını almak ve Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılan toprakları üzerinde hakimiyet kurmak istiyordu. Bu nedenle, Türkiye'deki siyasi karışıklığı fırsata çevirerek kendi çıkarlarına uygun bir çözüm bulmaya çalışıyorlardı.
-
Türkiye'yi kendi bloklarında tutmak: İtilaf Devletleri, Türkiye'yi kendi siyasi ve ekonomik bloklarında tutmak ve Sovyet Rusya'nın etkisinden uzaklaştırmak istiyordu. Bu amaçla, Türkiye'ye çeşitli teklifler ve vaatlerde bulunuyorlardı.
Özetle, İtilaf Devletleri'nin bu daveti, Türkiye'nin iç işlerine karışmak, ülkeyi zayıflatmak ve kendi çıkarlarını koruma amacını taşıyordu. Ancak, bu strateji beklenen sonucu vermemiş ve Türkiye, Lozan Barış Antlaşması ile bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü büyük ölçüde korumuştur.
Bu durumun Türkiye açısından sonuçları:
-
İç çatışmaların derinleşmesi: İki hükümetin aynı anda konferansa davet edilmesi, Türkiye'deki siyasi gerilimi artırmış ve iç çatışmaları derinleştirmiştir.
-
Uluslararası arenada zayıf bir görüntü: İtilaf Devletleri'nin bu hamlesi, Türkiye'nin uluslararası arenadaki konumunu zayıflatmış ve ülkenin güvenilirliğini azaltmıştır.
-
Bağımsızlık mücadelesinin zorlaşması: Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, hem iç sorunlarla hem de dış güçlerin baskılarıyla mücadele etmek zorunda kalmıştır.
Sonuç olarak, İtilaf Devletleri'nin bu hamlesi, Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesini zorlaştırmış olsa da, Türk milletinin kararlılığı ve birliği sayesinde bu zorluklar aşılmıştır. Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye, bağımsız ve egemen bir devlet olarak yeniden doğmuştur.
