Çaka Beyliği; Çaka Bey tarafından 1081 yılında İzmir’de kurulan ve Türk tarihindeki ilk denizci beyliği olarak bilinen bir Türk devletidir. Çaka Bey, Oğuzların Çavuldur boyundan gelmekte ve Türk tarihindeki ilk amiral unvanına sahip olmaktadır. Çaka Bey, Bizans ile Peçenekler arasındaki savaşı fırsat bilerek Bizans’ın elinde olan İzmir’i ele geçirmiş ve kısa sürede büyük bir donanma kurmuştur. Midilli, Rodos ve Sakız adalarını fetheden Çaka Bey, İstanbul’u ele geçirmek için Türkiye Selçuklu Devleti ve Peçenek Türkleri ile ittifak kurmuştur. Ancak bu sırada Bizans İmparatorluğu, Türkiye Selçuklu Hükümdarı ve aynı zamanda Çaka Bey’in damadı olan I. Kılıç Arslan’ı Çaka Bey’e karşı kışkırtmıştır. Kılıç Arslan, Bizans’ın kışkırtmalarından sonra 1092 yılında Çaka Bey’i öldürmüş ve Çaka Beyliği’ne son vermiştir.
Çaka Beyliği, Anadolu’da sonrasında kurulacak Türk devletlerine de denizcilik ile ilgili yapmış olduğu öncülükler ile de bilinmektedir.
Çaka Beyliği’nin başlıca özellikleri şunlardır:
-
Türk tarihindeki ilk donanmayı kurmuştur.
-
Türk tarihindeki ilk tersaneyi kurmuştur.
-
Türk tarihindeki ilk Türk deniz zaferi olan Koyun Adaları Savaşı’nı 19 Mayıs 1090’da kazanmıştır.