11. Sorunun Cevabı: D şıkkı: Tek bir anlatıcıya dayalı olma üzerine daha detaylı bir açıklama
Soru: Aşağıdakilerden hangisi verilen metinlerin ortak bir özelliğidir? Cevap: D) Tek bir anlatıcıya dayalı olma
Detaylı Açıklama:
Verdiğiniz metinlerin ortak özelliği olarak D) Tek bir anlatıcıya dayalı olma seçeneğini doğru olarak işaretlemişsiniz. Ancak bu seçeneği daha detaylı açıklamak ve diğer seçenekleri niçin eleyebileceğimizi incelemek faydalı olacaktır.
Neden D şıkkı doğru?
-
Her iki metinde de net bir anlatıcı figürü bulunmamasına rağmen, tek bir bakış açısıyla olaylar aktarılmaktadır. Yani, her iki metinde de olayları bize anlatan belirgin bir "ben" ya da "o" yoktur. Ancak, anlatımın genel tonu ve kullanılan dil, bize olayları tek bir kişinin gözünden takip ettiğimizi hissettirir.
-
1. Metin: Bu metinde, alışkanlığın gücü üzerine genel bir değerlendirme yapılıyor. Anlatıcı, bu konuda kişisel bir deneyim paylaşmak yerine, okura bir ders verir gibi bir üslup kullanıyor.
-
2. Metin: İkinci metinde ise, bir aile içinde yaşanan duygusal karmaşa ve çatışmalar anlatılıyor. Anlatıcı, bu olayları dışarıdan gözlemleyen biri gibi değil de, olayların içinde olan ve karakterlerin düşüncelerini bilen biri gibi bir bakış açısıyla aktarıyor.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğu:
-
A) Olay çevresinde gelişen edebî metin olma: Her iki metinde de olaylar, bir fikri veya duyguyu vurgulamak için araç olarak kullanılıyor. Klasik anlamda bir olay örgüsü ve karakter gelişimi söz konusu değil.
-
B) Okuru bir olay içinde yaşatmayı amaçlama: Metinler, okuru olayların içine çekmek yerine, olaylardan çıkarılacak dersler üzerine düşünmeye teşvik ediyor.
-
C) Okura izlenim kazandırma: Bu seçenek de doğru olabilir, ancak D seçeneği kadar belirleyici değil. Her iki metin de okura bir şeyler düşündürüyor, ancak bu düşünceleri aktarma biçimi daha çok anlatıcının bakış açısıyla ilgili.
-
E) Öğretici metin türü olma: Metinler öğretici bir dil kullanıyor olsa da, klasik anlamda bir ders kitabı gibi değil. Daha çok, okurun kendi deneyimleri üzerinden düşünmesini sağlayan bir yapıları var.
11. Sorunun Cevabı: E) Modernizmin hikâye anlayışına
Açıklama:
Verilen parça, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun realist bir yaklaşım sergilediği bir dönemde yazılmıştır. Parçada kullanılan dil ve anlatım, daha çok halkın günlük yaşamına ve diline yakın olduğu için modernizmin soyut ve içsel dünyaya odaklanan anlatım tarzından uzaktır.
Diğer seçeneklerdeki örnekler parça içinde bulunabilir:
-
A) Halk söyleyişlerine: "Ülen, şehir yolu nerede biliyor musun?" gibi halk arasında kullanılan bir ifadeye yer verilmiştir.
-
B) Betimleyici ögelere: "Çocuk, ince cılız ellerinden birini, boşta duran elini, karşıki yamaçlardan birine doğru uzattı" gibi betimlemeler bulunmaktadır.
-
C) Öyküleyici anlatım biçimine: Bir karşılaşma ve kısa bir diyalog üzerinden bir olay anlatılmaktadır.
-
D) Diyalog ve anlatma tekniklerine: Parçada hem karakterler arasındaki diyaloglar hem de anlatıcının gözünden olayların aktarımı yer almaktadır.
