Question

Lozan Barış Antlaşması’nın önemini ve Türkiye’nin izleyeceği dış politikanın esaslarını anlatan aşağıdaki metni okuyunuz. Metnin altındaki soruları cevaplayınız.

“Lozan Konferansı, basit bir sorunu çözümlemekle uğraşmıyor. Yeni Türkiye Devleti’nin üç buçuk yıllık sorunlarını çözümlemekle yetinmiyor. Lozan Konferansı, başlangıcı çok eski olan bir mücadelenin derin evrelerini inceleyerek onu olumlu bir sonuca bağlamaya çalışıyor. Şüphe yok ki karışık bir dengeyi belirli bir sonuca ulaştırmak kolay değildir. Özellikle karışık hesapların sorumlusu da biz değiliz. Düşmanlarımız, yalnız bize ait hesapları sormak gibi adli, insani bir düşünüş biçimine sahip olsalardı sorun iki günde biterdi. Fakat öyle işe başladılar ki yüzyılların birikmiş sorunlarını bizden soruyorlar. İtilaf Devletleri olumlu bir sonuca varmak istiyorlarsa kesinlikle eski düşünüş biçimlerini terk etmek zorunluluğundadırlar. Benim gördüğüme göre ulaşılan temel, barışla sonuçlanacaktır.

Bütün milletçe arzuya değer ki barış olsun. Dünyada barışın kurulması hem dünyanın çıkarı hem bizim çıkarımız gereğidir. Her hâlde biz, hem kendi çıkarımıza aykırı olan hem de dünyanın çıkarına uymayan savaşın devamına asla taraftar değiliz. Böyle olmadığımızı şimdiye kadar çok defalar ilan ettik, kanıtladık. Eğer uygarlık dünyası, bizim bu işte ne kadar samimi olduğumuzu anlarsa barış için hiçbir engel kalmayacaktır. Fakat eğer barış isteyenlerin fikri, savaş taraftarlarına galip gelmezse bütün iyi niyet ve samimiyetimize rağmen biz de bu sonucu alın yazısı ve zorunlu sayacağız, alın yazısına uyacağız ve hiç şüphe etmiyorum, bugünkünden daha verimli sonuçlar alacağız.

Lozan Barış Antlaşması’nın içine aldığı esasları, diğer barış teklifleriyle daha fazla karşılaştırmaya gerek olmadığı fikrindeyim. Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine, yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması’yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir belgedir.”

1. Mustafa Kemal’in söz ettiği yüzyılların birikmiş sorunları nelerdir?

2. Metinde Türk dış politikasının hangi ilkeleri yer almaktadır?

3. Lozan Barış Antlaşması hangi özelliğiyle değerli bir antlaşmadır?

Answer 1

1. Mustafa Kemal’in söz ettiği yüzyılların birikmiş sorunları nelerdir?

Mustafa Kemal, yüzyıllar boyunca Türk milletinin karşılaştığı toprak kayıpları, ulusal bağımsızlık mücadelesi ve Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılması sürecinde yaşanan sorunları kastediyor. Özellikle, Sevr Antlaşması ile Türkiye'ye dayatılan ağır koşullar ve bu antlaşmanın getirdiği ulusal bölünme tehditleri, Anadolu topraklarının işgali gibi meseleler bu birikmiş sorunların parçasıdır. Ayrıca, dış güçlerin Türkiye üzerindeki etkisi ve müdahalesi de bu sorunlar arasında yer almaktadır.

2. Metinde Türk dış politikasının hangi ilkeleri yer almaktadır?

Metinde Türk dış politikasının birkaç temel ilkesi vurgulanmaktadır:

• Barışa Yönelik Tutum: Türkiye, barışın korunması ve savaşın devamına karşı olduğunu açıkça ifade etmektedir.
• Ulusal Çıkarlar: Türkiye'nin kendi çıkarlarını gözeterek, uluslararası ilişkilerde olumlu bir rol oynamak istemesi.
• Samimiyet ve İyi Niyet: Türkiye'nin barış için samimi bir şekilde çaba gösterdiği, bu çabaların dünya tarafından anlaşılması gerektiği vurgulanmaktadır.
• Dış Güçlerle Denge: İtilaf Devletleri’nin eski düşünce biçimlerinden vazgeçmesi gerektiği, aksi halde barışın sağlanamayacağı belirtilmektedir.

3. Lozan Barış Antlaşması hangi özelliğiyle değerli bir antlaşmadır?

Lozan Barış Antlaşması, Türk milletinin bağımsızlığını pekiştiren ve Sevr Antlaşması'nın getirdiği ağır koşulları reddeden bir belge olması açısından son derece değerlidir. Bu antlaşma, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlamış, toprak bütünlüğünü güvence altına almış ve yeni Türk Devleti'nin temellerini atmıştır. Ayrıca, Türk halkının milli iradesinin uluslararası alanda tanınmasını temsil eder; bu nedenle Türkiye için tarihsel ve sembolik bir öneme sahiptir.