Question

12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 94, 95, 96 Cevapları - Melis Yayınları

Answer 1

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. “Kada” kelimesinin anlamını belirleyiniz:
Metin bağlamında “kada” kelimesi kader, alın yazısı anlamında kullanılmıştır. Türk halk edebiyatında sıkça kullanılan bu kelime, kişinin başına gelen olaylar ve yazgı ile ilişkilidir.

---

2. Şiirin nazım türü:

• Nazım biçimi: Koşma (Nazım birimi dörtlük, hece ölçüsü ile yazılmış ve halk şiiri geleneğini yansıtır.)
• Nazım türü: Didaktik koşma. (Şairin genç bağlamacılara geçmiş ustaların sanatını ve halk kültürünü yaşatmaları gerektiği mesajını verdiği için.)

---

3. Şiirin teması:
Tema: Halk edebiyatı ve kültürüne bağlılık, geçmiş değerleri yaşatma sorumluluğu.

---

4. Dizelerde ifade edilmek istenen:

"Bu türküyü söyler baban, deden de, Sen de destancısı ol bu dağların."
Bu dizelerde, şair, bağlamacıyı geçmişten gelen bir kültür mirasının taşıyıcısı olarak görmektedir. Türk halk müziğinin ve ozanlık geleneğinin nesilden nesle aktarıldığını vurgularken, bu mirasın devam ettirilmesinin bir görev olduğunu ifade eder.

---

5. Şiirdeki söyleyicinin özellikleri:

• Halk kültürüne ve geleneklere bağlıdır.
• Halk ozanlarına derin bir sevgi ve saygı duyar.
• Bağlamacıdan halk kültürünü yaşatmasını isteyen bir bilge ya da rehber figürdür.
• Didaktik bir üslupla nasihat verir.

---

6. İkinci ve üçüncü dörtlüklerde anlatıcının bağlamacıdan istediği:
Anlatıcı, bağlamacıdan halk müziğinin temel taşları olan Köroğlu, Dadaloğlu, Karacaoğlan gibi ustaların türkülerini çalmasını, onların ruhunu yaşatmasını ister. Eski halk ozanlarının eserlerini anımsatarak, kültürel bir devamlılığın sağlanmasını talep eder.

---

7. Şiirdeki ahenk unsurları:

• Kafiye ve redif: Şiirde "ustaların, dağların, kadaların" gibi ses tekrarlarıyla ahenk sağlanmıştır.
• Hece ölçüsü: 11’li hece ölçüsü kullanılmıştır.
• Aliterasyon ve asonans: “Ç” ve “S” seslerinin tekrarları ahengi artırır.
• Tekrarlar: “Çal bağlamacı çal,” ifadesiyle vurgu yapılmıştır.

---

8. Şiirdeki imgeler:

• Bağlamacı: Halk müziği geleneğinin temsilcisi.
• Eski ustalar: Halk kültürünün mirası.
• Dağlar: Türk halk şiirinde özgürlüğü ve coşkuyu temsil eden bir unsur.

Tema ve imgeler ilişkisi: Şiirin teması olan halk kültürünü yaşatma düşüncesi, kullanılan imgelerle somutlaştırılmıştır. Bağlama, ustalar ve dağlar, halk edebiyatının temel figürlerini simgeler.

---

9. a. Şiirdeki millî, manevi, evrensel değerler:

• Millî değerler: Türk halk edebiyatı, halk ozanları (Karacaoğlan, Köroğlu).
• Manevi değerler: Geleneklere bağlılık, geçmişe saygı.
• Sosyal ve tarihî ögeler: Anadolu kültürünün zenginliği, ozanlık geleneği.

b. Halk edebiyatındaki çalıp söyleme geleneğinin önemi:
Bu gelenek, halkın duygularını, tarihini ve kültürünü nesilden nesle aktarır. Toplumun ortak hafızasını canlı tutar ve bireylerin kültürel kimliğini oluşturur.

---

10. Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren diğer şairler ve eserleri:

• Faruk Nafiz Çamlıbel: "Han Duvarları."
• Behçet Kemal Çağlar: "Benden İçeri."
• Zeki Ömer Defne: "Ilgaz."
• Ömer Bedrettin Uşaklı: "Yayla Dumanı."
• Necmettin Halil Onan: "Bir Yolcuya."

---

DİL BİLGİSİ

1. Mecaz anlam kazandırma yöntemleri:

• "Parmakları küsmüş, sazları yaslı" ifadelerinde kişileştirme (teşhis) yapılmıştır.
• Sazın yas tutması ve parmakların küsmüş olması, halk müziğine ilgisizliğin mecaz yoluyla ifade edilmesidir.

2. Deyimler ve cümleler:

• "Dirilt nağmelerini ataların": Eski değerleri yeniden canlandırmak anlamında kullanılmıştır.
  Cümle: Sanatçılar, geçmişin değerlerini diriltmek için çaba göstermelidir.
• "Dile gelmek": Konuşur gibi ifade bulmak.
  Cümle: Tablodaki renkler, adeta sanatçının hislerini dile getiriyor.