12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205 Cevapları - Melis Yayınları

Question

<span itemprop="name">12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205 Cevapları - Melis Yayınları</span>

Answer 1

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. "Yüz sürmek" deyiminin anlamı: Metnin bağlamında "yüz sürmek", Alemder Paşa'nın III. Selim'e duyduğu derin saygı ve bağlılığı ifade eder. Padişahın ayaklarının toprağına yüz sürmek, ona olan bağlılığın ve teslimiyetin en üst düzeyde göstergesidir. TDK'ya göre "yüz sürmek" deyimi, birine çok yalvarmak, birinden çok şey istemek, birine çok saygı göstermek anlamlarına gelir. Metindeki anlamı, saygı gösterme anlamıyla örtüşmektedir.

2. a. Tema ve Konu:

   • Tema: İktidar mücadelesi, liderlik, fedakarlık, sanatın ve sanatçının değeri, dostluk, ihanet.
   • Konu: III. Selim'in yenilik çabaları, tahttan indirilmesi, Alemder Paşa'nın onu tekrar tahta çıkarma girişimi ve bu süreçte yaşanan olaylar, III. Selim'in iç dünyası ve sanatla olan ilişkisi.

   b. Temanın Türk tiyatrosuna yenilik getirip getirmediği: Tarihi konuların tiyatroda işlenmesi yeni bir durum değildir. Ancak, Turan Oflazoğlu'nun bu eserde tarihi bir figürü (III. Selim) merkeze alarak onun iç dünyasını, çelişkilerini ve insani yönlerini ön plana çıkarması, dönemin tiyatro anlayışına farklı bir bakış açısı getirmiştir. Müzik ve şiirin esere entegre edilmesi de eserin özgünlüğünü arttırmıştır.

3. III. Selim'in kişilik özellikleri: Şair ruhlu, sanata ve sanatçıya değer veren, ince duygulu, dürüst, adaletli, yenilikçi, kararsız, çevresindeki hileleri fark etmesine rağmen önlem almakta zorlanan, fedakar.

4. III. Selim'in Mahmut'un yardımını kabul etmemesi: III. Selim, Mahmut'un kalmasının onun hayatını tehlikeye atacağını düşünür. Amacı, Mahmut'un yeni bir düzen kurarak ülkeyi daha iyi yönetmesidir. Kendisinin ölümü pahasına bile olsa bu yeni düzenin devam etmesini ister. III. Selim'in Mahmut'tan istediği, ülkeyi yeşertmesi, yani yeni bir düzen kurarak devleti kalkındırmasıdır.

5. Musahip'in trajik öze katkısı: Musahip, koro görevini üstlenerek olayların gidişatını yorumlar, gelecekte olacakları ima eder ve trajik atmosferi güçlendirir. Seyirciye olayların vahametini ve kaçınılmaz sonu hatırlatarak trajik etkinin artmasına katkıda bulunur.

6. III. Selim'in yalnızlığının seyirciye yaklaştırması: Evet, III. Selim'in son anlarındaki yalnızlığı, onun insani yönünü daha belirgin hale getirir ve seyirciyle empati kurmasını kolaylaştırır. Yalnızlığı, çaresizliği ve kaderine razı gelişi, seyircide acıma ve hüzün duygularını uyandırır.

7. Oyunun manzum yazılmasının etkisi: Oyunun manzum yazılması, dile ahenk ve ritim katarak duyguların daha yoğun ifade edilmesini sağlar. Divan şiiri ve halk şiirinin kullanımı, esere hem edebi bir derinlik katar hem de dönemin atmosferini yansıtır.

8. Dil ve anlatım, Turan Oflazoğlu'nun üslup özellikleri: Oflazoğlu'nun dili zengin ve özenlidir. Divan edebiyatı ve halk edebiyatı unsurlarını ustaca kullanır. Duygusal yoğunluğu yüksek, etkileyici bir anlatımı vardır. Tarihi atmosferi yansıtmada başarılıdır.

9. a. Tespit, eleştiri ve beğeniler: Eserin dili ve anlatımı, karakterlerin derinliği ve trajik atmosferi başarılıdır. Tarihi bir figürün iç dünyasının bu kadar etkileyici bir şekilde yansıtılması takdire şayandır. Eleştiri olarak, bazı sahnelerin daha detaylı işlenebileceği söylenebilir.

   b. Açık ve örtük iletiler:

   • Açık iletiler: İktidar mücadelesinin acımasızlığı, yeniliklerin zorluğu, dostluğun ve fedakarlığın önemi.
   • Örtük iletiler: Geçmişten ders çıkarmanın gerekliliği, değişime direnmenin sonuçları, liderlerin sorumluluğu.

10. Milli, manevi ve evrensel değerler, sosyal, siyasi, tarihi ve mitolojik ögeler:

    • Milli değerler: Osmanlı Devleti, padişahlık, devletin bekası, vatanseverlik.
    • Manevi değerler: Dostluk, fedakarlık, adalet, öz denetim, sorumluluk.
    • Evrensel değerler: İnsan doğası, iktidar hırsı, aşk, ihanet, ölüm.
    • Sosyal ögeler: Toplumsal düzen, isyanlar, halkın durumu.
    • Siyasi ögeler: İktidar mücadeleleri, devlet yönetimi, yenilik çabaları.
    • Tarihi ögeler: III. Selim dönemi Osmanlı tarihi.

    Metin, yazıldığı dönemin siyasi ve sosyal gerçekliğini yansıtmaktadır. Adil olma, öz denetim ve sorumluluk değerleri, III. Selim'in karakteri üzerinden işlenmektedir.

11. Kurmaca gerçeklik ile tarihsel gerçeklik arasındaki ilişki: Metin, III. Selim dönemini konu alsa da, tarihi bir inceleme değildir. Tarihi olaylardan ve karakterlerden ilham alarak kurgusal bir dünya yaratır. Karakterlerin iç dünyaları, olayların yorumlanması ve dramatik kurgu, yazarın hayal gücünün ürünüdür.

12. a. Edebi dönem, akım ve gelenek: Metin, Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu'na aittir. Trajedi türünde yazılmıştır.

    b. Trajedi türünün özellikleri: Yüksek üslup, manzum biçim, trajik kahramanın düşüşü, acıma ve korku duygularının uyandırılması, Musahip'in koro görevini üstlenmesi.

13. Trajedi türünün Türk ve dünya edebiyatındaki temsilcileri ve eserleri:

    • Dünya Edebiyatı: Shakespeare (Hamlet, Kral Lear, Othello, Macbeth), Sofokles (Kral Oidipus, Antigone), Euripides (Medea).
    • Türk Edebiyatı: Orhan Asena (Hürrem Sultan, Tohum ve Toprak), Güngör Dilmen (Midas'ın Kulakları, Canlı Maymun Lokantası), Turan Oflazoğlu (III. Selim Kılıç ve Ney, Deli İbrahim).

DİL BİLGİSİ

1. Dizelerde asıl ifade edilmek istenen: III. Selim, Sadullah'ı yeniden bulmanın kendisinde büyük bir inanç yarattığını, bunun bedeli ağır olsa da yaşananlardan pişman olmadığını, çünkü bu olaylar sayesinde bazı önemli şeyleri anladığını ifade etmektedir.

2. İmla ve noktalamadaki farklılıklar: Metinde bazı kelimelerin eski Türkçe imlasıyla yazıldığı görülmektedir ("ân", "daha sonra daha güzel duyulacaktır" cümlesindeki vurgu için tekrar). Noktalama işaretlerinin kullanımı da günümüz Türkçesine göre farklılıklar gösterebilir (örneğin, üç nokta kullanımı). Bu durum, yazarın tercihi veya metnin alındığı dönemin özelliklerinden kaynaklanmaktadır.