Meclis Hükümeti Sistemi, hükümetin bütün üyelerinin (bakanların) meclis içinden tek tek oylama ile seçildiği, başbakan (hükümet başkanı) ile meclis başkanının aynı kişi olduğu hükümet şeklidir. Bu sistemde kuvvetler birliği ilkesi uygulanır. Yasama, yürütme ve yargı güçleri mecliste toplanır. Meclis hükümeti sistemi, siyasal partilerin olmadığı veya zayıf olduğu meclislerde uygulanabilir. Türkiye’de 1921 Anayasası döneminde uygulanmıştır.
Meclis Hükümeti Sisteminin özellikleri şunlardır:
-
Meclis hükümeti sistemi, çoğulcu demokrasiye uygun bir sistemdir. Bütün bakanlar meclis tarafından seçilmektedir.
-
Meclis hükümeti sistemi, bir parti liderinin tahakkümü yoktur. Meclis üyeleri kendi iradelerine göre oy kullanabilirler.
-
Meclis hükümeti sistemi, milli mücadele döneminde olağanüstü şartlarda uygulanmış ve başarıya ulaşmıştır.
-
Meclis hükümeti sistemi, bakanlar tek tek meclis oylamasıyla seçildiğinden zaman kaybına yol açar. Hükümet kurulması uzun sürebilir.
-
Meclis hükümeti sistemi, seçilen bakanların aynı ya da yakın fikirlerde olmaması durumunda hükümet eşgüdümlü bir çalışma yapamaz. Bakanlar Kurulu’nda tartışmalar ve krizler çıkabilir.
-
Meclis hükümeti sistemi, kuvvetler birliği ilkesi, yargı bağımsızlığını ve denge-denetleme mekanizmasını zayıflatır. Meclis hükümeti sistemi, diktatörlüğe yol açabilir.
