Halifeliğin kaldırılmasının nedenleri ve sonuçları şunlardır:
Nedenleri:
-
Halifeliğin İslam dünyasında birleştirici etkisinin kalmaması
-
Halifeliğin yeniliklerin önünde en önemli engel olması
-
Halifeliğin mevcut rejim karşıtlarının sığınabilecekleri temel kurum olması
-
Halife Abdülmecit’in ülkede siyasi otorite gibi hareket etmesi ve resmi törenler düzenlemesi
-
Hintli Müslümanların lideri Ağa Han’ın “halifenin siyasal durumunun korunması için” gönderdiği mektubun Ankara’da gergin bir hava yaratması
-
Türkiye Cumhuriyeti’nin içişlerine karışılması gibi bir durumla karşı karşıya kalınması
Sonuçları:
-
Ümmetçilik anlayışının en önemli sembolü yok edilmiş, milliyetçiliğin ve laikliğin temeli güçlenmiştir. (Laikleşme yolunda atılan ikinci büyük adımdır.)
-
Yeniliklerin önündeki en önemli engel ortadan kalkmıştır.
-
Gerici güç odaklarının, güç alıp güç verecekleri en temel kurum yok edilmiş, cumhuriyet rejiminin temelleri sağlamlaştırılmış, TBMM’nin ülkedeki otoritesi güçlendirilmiştir.
-
Asırlardan beri devlet başkanı olarak da görülen halifeliğin cumhurbaşkanının yanında olması adeta çift başlı devlet başkanlığı görüntüsü veriyordu. Üstelik halife de geleneksel davranışları sergileyerek bu düşünceyi güçlendiriyordu. Hatta bazı milletvekilleri halifeye siyasal hak verilmesinden yanaydı. İşte tüm bu olumsuzluklar giderilmiş oluyordu.
-
Daha bağımsız bir dış politika izlenmesinin yolu açılmıştır.
