Osmanlıcılık düşüncesinin Balkan Savaşları ile birlikte etkinliğini tamamen kaybettiği yargısını desteklemek için birkaç önemli noktaya değinebiliriz. Osmanlıcılık, kısaca, din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasını "Osmanlı" kimliği altında birleştirmeyi amaçlayan bir ideolojiydi. Yani, Müslüman, Hristiyan, Yahudi fark etmeksizin herkesin Osmanlı vatandaşı olarak eşit haklara sahip olması ve devlete bağlılık duyması hedefleniyordu. Bu fikir, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı bir dönemde önem kazanmıştı.
Ancak, Balkan Savaşları (1912-1913), Osmanlıcılık ideolojisinin ne kadar gerçekçi olmadığını ve imparatorluğu bir arada tutmakta ne kadar yetersiz kaldığını açıkça gösterdi. Balkan Savaşları öncesinde, Balkanlar'da zaten güçlü milliyetçilik hareketleri vardı. Farklı etnik gruplar (Sırplar, Bulgarlar, Yunanlar, Romenler vb.), kendi bağımsız devletlerini kurmak istiyorlardı. Osmanlıcılık ideolojisi, bu milliyetçilik akımlarının önüne geçemedi. Hatta, Balkan Savaşları sırasında, Osmanlı Devleti'nin farklı milletlerden askerleri arasında bile birlik ve beraberlik sağlanamadığı görüldü.
Balkan Savaşları'nın sonucunda, Osmanlı İmparatorluğu Balkanlar'daki topraklarının büyük bir kısmını kaybetti. Bu durum, Osmanlıcılık ideolojisine büyük bir darbe vurdu. Çünkü artık "Osmanlı" kimliği altında birleşecek toprak ve insan kalmamıştı. Balkanlar'daki Hristiyan nüfusun büyük bir kısmı Osmanlı Devleti'nin egemenliğinden çıktı ve kendi ulus devletlerini kurdu. Bu olay, Osmanlıcılık ideolojisinin pratikte işlemediğinin en somut kanıtıydı.
Bunun yanı sıra, Balkan Savaşları, Osmanlı toplumunda Türk milliyetçiliğinin yükselişine de yol açtı. Osmanlıcılık ideolojisinin başarısızlığı, bazı Osmanlı aydınlarını ve siyasetçilerini Türk milliyetçiliğine yöneltti. Artık, "Osmanlı" kimliği yerine "Türk" kimliği ön plana çıkmaya başladı. Bu durum, Osmanlıcılık ideolojisinin etkisini daha da azalttı.
Balkan Savaşları, Osmanlıcılık ideolojisinin birleştirici ve bir arada tutucu gücünü kaybettiğinin en açık göstergesi oldu. İmparatorluğun toprak kayıpları, milliyetçilik akımlarının güçlenmesi ve Türk milliyetçiliğinin yükselişi gibi faktörler, Osmanlıcılık ideolojisinin etkinliğini tamamen sona erdirdi. Bu savaşlardan sonra, Osmanlı Devleti'nin kurtuluşu için farklı ideolojiler (örneğin Türkçülük, İslamcılık) ön plana çıkmaya başladı.
