Sevr Antlaşması'nın 83. maddesini okuyunca, İzmir ve çevresiyle ilgili çok ilginç ve bir o kadar da tehlikeli bir planın devreye sokulmaya çalışıldığını görüyoruz. Bu madde, aslında İzmir'in geleceği için bir "ara formül" gibi düşünülmüş. Yani İzmir'in hemen Yunanistan'a verilmesi yerine, biraz daha dolambaçlı bir yoldan Yunanistan'a bağlanması hedeflenmiştir.
Diyelim ki öğretmenimiz bir konuda oylama yapacak ve sonucun ne olacağından emin değil. Bu yüzden şöyle bir yöntem izliyor: Önce bir "deneme oylaması" yapıyor. Eğer sonuç istediği gibi çıkmazsa, konuyu biraz daha tartışmaya açıp, sonra tekrar oylama yapmayı planlıyor. İşte 83. madde de buna benziyor.
Bu maddeye göre, antlaşmanın yürürlüğe girmesinden beş yıl sonra, İzmir'deki yerel parlamento bir karar alarak, İzmir ve çevresinin resmen Yunanistan'a katılması için Milletler Cemiyeti'ne başvurabilecekti. Yani ilk başta İzmir doğrudan Yunanistan'a verilmiyor, ama beş yıl sonra böyle bir olasılık yaratılıyor. İşin daha da ilginç yanı, Milletler Cemiyeti'nin bu başvuruyu kabul etmeden önce, bölgedeki halka bir referandum yapma şartı koşabilmesiydi. Yani sözde halkın fikri de alınacakmış gibi bir görüntü oluşturuluyordu.
Burada asıl amaç, İzmir'i yavaş yavaş ve hukuki bir kılıf altında Yunanistan'a bağlamaktı. Beş yıl sonra yerel parlamentonun Yunanistan lehine karar alması ve ardından olası bir referandumda da benzer bir sonucun çıkması bekleniyordu. Bu şekilde, İzmir'in Yunanistan'a katılması uluslararası camiada daha "meşru" bir zemine oturtulacaktı.
Ancak bu planın bazı açıkları vardı. Öncelikle, İzmir'deki Türk nüfusunun çoğunlukta olduğu gerçeği göz ardı ediliyordu. Ayrıca, Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ve Türk milletinin bu antlaşmayı kabul etmemesi, bu planın uygulanmasını imkansız hale getirecekti. Kısacası, 83. madde, İzmir'i dolaylı yoldan Yunanistan'a bağlamayı hedefleyen bir plan olsa da, gerçekler ve Türk milletinin kararlılığı karşısında başarısızlığa mahkumdu.
