Nermi Uygur’un “Anlam, mantık, dil özdeştir. Her dil bir mantık, her mantık bir anlam ortamıdır.” Bence bu söz, mantık, dil ve anlamın birbirinden ayrı düşünülemeyecek kadar iç içe olduğunu vurguluyor.
Öncelikle “özdeştir” kelimesi üzerinde durmak gerekir. Özdeşlik, iki şeyin aynı şey olduğunu ifade eder. Yani Uygur’a göre anlam, mantık ve dil aslında aynı şeyin farklı görünümleri. Bu nasıl olabilir? Şöyle açıklayabiliriz:
Dil, düşüncelerimizi ifade etme aracımızdır. Düşüncelerimiz ise mantık kurallarına göre şekillenir. Yani biz bir şeyi anlatırken, farkında olsak da olmasak da mantıklı bir düzen içinde konuşuruz. Örneğin, “Yağmur yağıyor, yerler ıslak” dediğimizde, bir neden-sonuç ilişkisi kurarız. Bu ilişki mantığın temelini oluşturur. İşte bu noktada dil, mantığı ifade etme aracı olur.
Anlam ise, dilin ve mantığın birleşimiyle ortaya çıkar. Bir sözün anlamlı olması için, hem dilbilgisi kurallarına uygun olması hem de mantıklı bir içeriğe sahip olması gerekir. Örneğin, “Kare üçgendir” cümlesi dilbilgisi açısından doğru olsa da mantıklı olmadığı için anlamlı değildir. Çünkü kare ve üçgen farklı geometrik şekillerdir. İşte bu noktada mantık, anlama sınırlar getirir.
Uygur’un “Her dil bir mantık, her mantık bir anlam ortamıdır” sözü ise, dillerin farklı mantık yapılarına sahip olabileceğini, dolayısıyla farklı anlam dünyaları yarattığını ifade eder. Yani bir dildeki kavramlar ve bu kavramlar arasındaki ilişkiler, o dilin konuşurlarının düşünce biçimini ve dünyayı algılama şeklini etkiler. Örneğin, bazı dillerde zaman kavramı bizimkinden farklı şekillerde ifade edilir. Bu da o dilleri konuşanların zaman algısını etkileyebilir.
Nermi Uygur’un bu sözü, mantık, dil ve anlamın birbirini tamamlayan ve birbirini var eden unsurlar olduğunu gösteriyor. Dil, mantığın ifadesi; mantık, anlamın temelidir. Anlam ise, dil ve mantığın ortak ürünüdür. Bu üçü birbirinden ayrı düşünülemez ve her biri diğerini etkiler. Bu nedenle, bir dili öğrenirken sadece kelimeleri ve dilbilgisini değil, o dilin mantığını ve yarattığı anlam dünyasını da öğreniriz.
