10 Kasım 2020’de Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya yetkilileri tarafından imzalanan antlaşmanın: Azerbaycan açısından kazançlı noktaları hakkındaki tespitleriniz nelerdir? “İmzalanan belgenin aslında bir anlaşma olarak değil, taraflar arasında gerçekleşen sıcak çatışmanın sonlandırılması yönünde kabul edilen bir uzlaşı olarak kabul edilmesi” sizce hangi olası ihtimalin ifadesidir?

Question

10 Kasım 2020’de Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya yetkilileri tarafından imzalanan antlaşmanın:

a) Azerbaycan açısından kazançlı noktaları hakkındaki tespitleriniz nelerdir?

b) “İmzalanan belgenin aslında bir anlaşma olarak değil, taraflar arasında gerçekleşen sıcak çatışmanın sonlandırılması yönünde kabul edilen bir uzlaşı olarak kabul edilmesi” sizce hangi olası ihtimalin ifadesidir?

Answer 1

10 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında imzalanan ateşkes antlaşması, İkinci Karabağ Savaşı'nı sona erdirmiş ve bölgedeki durumu kökten değiştirmiştir. Bu antlaşmanın Azerbaycan açısından kazançlı noktaları ve "uzlaşı" olarak nitelendirilmesinin olası anlamları üzerine değerlendirmelerim şöyledir:

a) Azerbaycan Açısından Kazançlı Noktalar:

Bu antlaşma, Azerbaycan için büyük bir askeri ve siyasi zafer anlamına gelmektedir. Azerbaycan'ın kazançlı noktalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

• Toprakların Geri Alınması: Antlaşmanın en önemli sonucu, Azerbaycan'ın 1990'ların başından beri Ermeni işgali altında bulunan topraklarının önemli bir bölümünü geri almasıdır. Ağdam, Kelbecer ve Laçın rayonları, antlaşma gereği Azerbaycan'a iade edilmiştir. Ayrıca, savaş sırasında Şuşa şehri de Azerbaycan ordusu tarafından kurtarılmıştır. Bu durum, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması yolunda büyük bir adım olmuştur.
• Nahçıvan'a Koridor: Antlaşma, Azerbaycan'ın batı bölgeleri ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Ermenistan toprakları üzerinden bir koridor açılmasını öngörmektedir. Bu koridor, Azerbaycan'ın Nahçıvan ile kara bağlantısını sağlayarak ekonomik ve stratejik açıdan büyük önem taşımaktadır. Bu koridorun güvenliğinin Rusya tarafından sağlanması da önemlidir.
• Askeri Üstünlük ve Siyasi Kazanım: Savaşta elde ettiği askeri üstünlük ve antlaşmayla kazanılan topraklar, Azerbaycan'ın bölgedeki konumunu güçlendirmiştir. Bu durum, Azerbaycan'a uluslararası alanda daha fazla saygınlık ve müzakere gücü kazandırmıştır.
• İç Siyasi Konsolidasyon: Zafer, Azerbaycan toplumunda büyük bir coşku yaratmış ve ülke içinde birlik ve beraberlik duygusunu pekiştirmiştir. Bu durum, hükümetin iç siyasi desteğini artırmış ve ülkenin geleceğine yönelik umutları güçlendirmiştir.

b) "Uzlaşı" Olarak Nitelendirilmesinin Olası Anlamları:

"İmzalanan belgenin aslında bir anlaşma olarak değil, taraflar arasında gerçekleşen sıcak çatışmanın sonlandırılması yönünde kabul edilen bir uzlaşı olarak kabul edilmesi" ifadesi, birkaç olası ihtimali ifade edebilir:

• Tam Bir Barış Anlaşması Olmaması: Bu ifade, belgenin nihai bir barış anlaşması olmadığını, sadece askeri çatışmaları durdurmayı hedefleyen geçici bir düzenleme olduğunu gösterebilir. Taraflar arasındaki temel sorunların ve gelecekteki ilişkilerin nasıl şekilleneceğinin bu belgeyle tam olarak çözülmediği anlamına gelebilir.
• Zoraki Bir Kabul: Antlaşmanın, Azerbaycan'ın askeri üstünlüğü ve Rusya'nın arabuluculuğu sonucunda Ermenistan tarafından zoraki bir şekilde kabul edilmiş olabileceğini ima edebilir. Ermenistan'ın bu belgeyi gönüllü olarak imzalamadığı, savaşın getirdiği zorunluluklar nedeniyle kabul etmek zorunda kaldığı anlamına gelebilir.
• İlerideki Müzakerelere Açık Kapı Bırakılması: Belgenin "uzlaşı" olarak nitelendirilmesi, taraflar arasında gelecekte daha kapsamlı müzakerelerin yapılacağı ve nihai bir barış anlaşmasına ulaşılmasının hedeflendiği anlamına gelebilir. Bu ifade, mevcut belgenin sadece bir başlangıç noktası olduğunu ve nihai çözümün henüz bulunmadığını gösterebilir.
• Rusya'nın Rolünün Vurgulanması: Antlaşmanın Rusya'nın arabuluculuğuyla imzalanması ve Rus barış gücünün bölgeye yerleştirilmesi, Rusya'nın bölgedeki etkisini ve rolünü vurgulamaktadır. "Uzlaşı" ifadesi, bu antlaşmanın esasen Rusya'nın dayattığı bir düzenleme olduğunu ve tarafların bu düzenlemeye uymak zorunda kaldığını ima edebilir.

Özetleyecek olursak, 10 Kasım 2020 antlaşması Azerbaycan için büyük bir başarı olsa da, bölgedeki sorunların tamamıyla çözüldüğü anlamına gelmemektedir. "Uzlaşı" olarak nitelendirilmesi, antlaşmanın geçici bir niteliğe sahip olduğunu, taraflar arasındaki güvensizliğin devam ettiğini ve gelecekte daha kapsamlı müzakerelerin yapılması gerektiğini göstermektedir.