Bazı cemiyetler, bulundukları dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik koşullarına bağlı olarak millî varlığa düşman bir tutum sergilemişlerdir. Özellikle Osmanlı Devleti’nin son döneminde ve Millî Mücadele yıllarında, işgalci güçlerle iş birliği yapan ya da onların çıkarlarını savunan cemiyetler ortaya çıkmıştır. Bu cemiyetlerin millî varlığa düşman olmasının en önemli sebeplerinden biri, farklı etnik veya siyasi görüşlere sahip olmalarıdır. Osmanlı Devleti çok uluslu bir yapıya sahip olduğu için bazı gruplar bağımsızlık elde etmek veya yabancı devletlerin himayesine girmek istemiştir. Bu nedenle bazı cemiyetler, işgalci devletlerin desteğini alarak Osmanlı toprakları üzerinde kendi devletlerini kurmayı hedeflemişlerdir.
Bir diğer sebep, mandacılık fikrini savunan grupların varlığıdır. Bu gruplar, Osmanlı Devleti’nin tamamen yıkılacağını ve kendi başına bağımsız kalamayacağını düşünerek, güçlü devletlerin himayesi altına girmeyi bir çözüm olarak görmüşlerdir. Bu yüzden millî bağımsızlık yerine, İngiltere, Fransa veya Amerika gibi büyük devletlerin kontrolüne girmeyi savunmuşlardır. Ayrıca, kişisel çıkarlarını düşünen bazı insanlar da kendi menfaatleri doğrultusunda işgalci güçlerle iş birliği yaparak millî varlığa karşı hareket eden cemiyetler kurmuşlardır. Sonuç olarak, bu cemiyetler ya bağımsızlık fikrine karşı oldukları için ya da işgalcilerle çıkar birliği yaptıkları için millî varlığa düşman bir tutum sergilemişlerdir.
