Rüsum-u Sitte İdaresi, 19. yüzyılın sonlarında ağır bir ekonomik krizle boğuşan Osmanlı Devleti'nin, özellikle iç borçlarını ödeyebilmek için kurduğu bir idaredir. "Rüsum-u Sitte" adının anlamı **"altı vergi"**dir ve bu idare, ismini tahsil etmekle görevli olduğu altı kalem vergiden alır.
Görevi ve İşlevi
Rüsum-u Sitte İdaresi'nin temel görevi, Osmanlı Bankası ve Galata Bankerleri gibi yerel alacaklıların borçlarını ödemekti. Bu amaçla devlete ait şu altı gelir kalemi bu idareye tahsis edilmişti:
Bu idare, toplanan gelirleri alacaklılara dağıtmakla yükümlüydü. Ancak bu durum, Osmanlı'nın asıl büyük dış borçlarının alacaklıları olan Avrupalı devletlerin tepkisine yol açtı. Avrupalı devletler, kendilerinin de borçlarının ödenmesini talep ederek bu idareyi yetersiz buldular.
Düyun-u Umumiye İdaresi'ne Dönüşümü
Avrupalı alacaklıların baskısı ve Osmanlı Devleti'nin mali durumu, daha kapsamlı bir düzenlemeyi zorunlu kıldı. Bu süreç sonunda 1881 yılında yayımlanan Muharrem Kararnamesi ile Rüsum-u Sitte İdaresi kaldırılarak, yerine çok daha geniş yetkilere sahip olan Düyun-u Umumiye İdaresi (Genel Borçlar İdaresi) kuruldu.
Düyun-u Umumiye, sadece bu altı vergiyle sınırlı kalmayıp, Osmanlı Devleti'nin daha pek çok önemli gelir kalemine el koyarak borçların ödenmesi sürecini doğrudan yönetmeye başladı. Bu nedenle Rüsum-u Sitte İdaresi, Düyun-u Umumiye'nin kurulmasına giden yolun ilk adımı ve onun yerel alacaklılara odaklanan öncülü olarak kabul edilir.
