Osmanlıcılık fikrinin temel amacı, Osmanlı İmparatorluğu'nu dağılmaktan kurtarmaktı. Bu düşünce, imparatorluk içinde yaşayan herkesi din, dil, ırk farkı gözetmeksizin eşit kabul ederek, tek bir Osmanlı kimliği altında birleştirmeyi hedefliyordu. Böylece, özellikle Fransız İhtilali'nin etkisiyle ortaya çıkan milliyetçilik akımının neden olduğu ayaklanmalar ve ayrılıkçı hareketler engellenecekti. Bu fikir, imparatorluğun birliğini korumayı ve toplumsal barışı sağlamayı amaçlayan bir kurtuluş reçetesi olarak ortaya çıkmıştı.