Metinden hareketle Mehmet Âkif’in Millî Mücadele’ye katkıları ile ilgili ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?

Question

İSTİKLÂL MARŞI VE MEHMET ÂKİF ERSOY (1873-1936)

Eğitim hayatını tamamladıktan sonra çeşitli görevler üstlenen Meh­met Âkif, Balkan Savaşı sırasında kurulan ve ileriki yıllarda Millî Mü­cadele’nin teşkilatlanmasında önemli rol alacak olan Müdâfaa-i Millî­ye Cemiyetine bağlı Hey’et-i Tenvîriyye’ye (Hey’et-i İrşâdiyye) katıldı. Burada halkı edebiyat yoluyla uyandırmak ve aydınlatmak için çalıştı (…) Balkan Savaşları sonunda memleketin içine düştüğü vahim du­rum karşısında yeise düşmemek, birlikten ayrılmamak ve orduya yardım gibi konularda Fatih, Beyazıt ve Süleymaniye Camileri’nde metinlerini bu sırada adı Sebîlürreşâd olarak değişen dergisinde ya­yımladığı vaazlar vermiş ve Hakkın Sesleri’ndeki şiirleri yazmıştır. (…)

Birinci Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti aleyhine sonuçlan­ması, ağır mütareke şartları ve yurdun işgaliyle Yunanlar’ın İzmir’eçıkması üzerine başlayan Millî Mücadele hareketine fiilen katılma kararıyla 1920 Şubat’ında Ba­lıkesir’e giden Mehmet Âkif burada Kuvâ-yı Millîyecilerle görüştü. Zağanos Paşa Camii ile çe­şitli yerlerde halkı birliğe davet ve direnmeye teşvik maksadıyla vaaz ve konuşmalar yaptı. Bu sırada İstanbul’da yüksek maaşlı bir görevde bulunmasına rağmen Balıkesir’e, oradan döndük­ten sonra da Ankara’ya gitmeye karar vermesi onun vatan severliğinin açık bir göstergesidir.

1920 yılının son aylarında Erkân-ı Harbiyye Riyâsetinin isteğiyle Maarif Vekâleti millî marş güftesi için bir yarışma açtı. Yarışmaya 700’den fazla şiir gelmesine rağmen nitelikli bir manzu­me bulunamayınca konulan maddî mükâfat sebebiyle yarışmaya katılmayan Mehmet Âkif’in de bir marş yazması ısrarla istendi. Mükâfat şartının kaldırılması üzerine Âkif şiirini tamamlaya­rak teslim etti. Meclisin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda okunan şiir ittifakla İstiklâl Marşı güfte­si olarak kabul edildi. Ancak meclis kararı olduğu için kazanana verilmesi zaruri hâle gelmiş bu­lunan nakdî mükâfat Âkif tarafından alınıp Dârü’l-mesâî adlı bir hayır cemiyetine bağışlanmıştır.

Prof. Dr. M. Orhan Okay, Edebiyatçı, Prof. Dr. M. Ertuğrul Düzdağ, Edebiyatçı Mehmed Âkif Ersoy, İslâm Ansiklopedisi, C. 28, S. 433-434 (Özetlenmiştir.)

Metinden hareketle Mehmet Âkif’in Millî Mücadele’ye katkıları ile ilgili ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?

Answer 1

Metinde de anlatılanlara göre Mehmet Âkif, Milli Mücadele'ye birden çok şekilde katkı sağlamış. İlk olarak, halkı edebiyat yoluyla aydınlatmaya çalışmış. Yani şiirleriyle ve yazılarıyla insanları uyandırmayı hedeflemiş. Fatih, Beyazıt ve Süleymaniye Camilerinde vaazlar vererek halkı birlik olmaya ve direnmeye çağırmış. Yüksek maaşlı bir işini bırakıp Ankara'ya gitmesi de onun vatan sevgisinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. En büyük katkısı da şüphesiz İstiklâl Marşı'nı yazması oldu. Bu marş, Milli Mücadele'nin ruhunu ve azmini en iyi şekilde anlatan bir eser oldu. Marş için verilen parayı da bir hayır cemiyetine bağışlaması, onun bu işi para için yapmadığını, sadece vatanı için çalıştığını gösteriyor.