Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar Temel Kavramlar
Soru 1: f(x)=2x+1 üstel fonksiyonunun grafiği, g(x)=2x fonksiyonunun grafiğine göre nasıl bir değişim gösterir?
Cevap 1: f(x)=2x+1 fonksiyonunun grafiği, g(x)=2x fonksiyonunun grafiğinin x ekseni boyunca 1 birim sola kaydırılmasıyla elde edilir. Yani, g(x)'in grafiğindeki her bir (x,y) noktası, f(x)'in grafiğinde (x−1,y) noktasına karşılık gelir.
Soru 2: log28 ifadesinin değeri kaçtır ve bu ifade ne anlama gelir?
Cevap 2: log28=3'tür. Bu ifade, '2'nin hangi kuvveti 8'e eşittir?' sorusunun cevabıdır. Yani, 23=8 olduğu için logaritmanın değeri 3'tür.
Üstel ve Logaritmik Denklemler
Soru 3: 52x−1=125 denklemini nasıl çözeriz?
Cevap 3: Denklemin her iki tarafını da aynı tabanda yazmaya çalışırız. 125, 53 olarak yazılabildiği için denklem 52x−1=53 şeklini alır. Tabanlar eşit olduğunda üstler de eşit olmalıdır, yani 2x−1=3. Buradan 2x=4 ve x=2 bulunur.
Soru 4: log3(x+4)=2 denklemini nasıl çözeriz?
Cevap 4: Logaritmik ifadeyi üstel ifadeye dönüştürerek çözebiliriz. Logaritmanın tanımı gereği, taban 3 ve sonuç 2 olduğu için (x+4) ifadesi 32'ye eşit olmalıdır. Yani x+4=32. Bu da x+4=9 demektir. Buradan x=5 olarak bulunur.
Üstel ve Logaritmik Fonksiyonların Uygulamaları
Soru 5: Bir bakteri kolonisi her 30 dakikada bir ikiye katlanıyor. Başlangıçta 100 bakteri varsa, 2 saat sonra kaç bakteri olur?
Cevap 5: Bu problemi üstel büyüme modeliyle çözebiliriz. 2 saat, 120 dakikadır. Her 30 dakikada bir ikiye katlandığı için 2 saatte 4 katlanma periyodu olur (120/30=4). Başlangıçtaki bakteri sayısı N0=100 ve her katlanmada 2 ile çarpıldığı için, 4 katlanma sonunda bakteri sayısı N=100×24=100×16=1600 olur.
Soru 6: Bir radyoaktif maddenin yarılama ömrü 50 yıldır. Başlangıçta 200 gram olan bu maddeden 150 yıl sonra ne kadar kalır?
Cevap 6: Yarılama ömrü 50 yıl olduğuna göre, 150 yıl içinde 3 tane yarılama periyodu vardır (150/50=3). Her periyotta madde miktarı yarıya düşer. İlk 50 yıl sonunda madde miktarı 200/2=100 gram olur. İkinci 50 yıl sonunda madde miktarı 100/2=50 gram olur. Üçüncü 50 yıl sonunda ise madde miktarı 50/2=25 gram kalır. Yani, 150 yıl sonra 25 gram madde kalmış olur.