Kader
Kader kelimesi, genel olarak Allah'ın (c.c.) sonsuz ilmi ve kudretiyle, olmuş ve olacak her şeyi, zamanını, yerini, özelliklerini önceden bilip takdir etmesi, yani bir ölçü ve düzen içinde programlaması anlamına gelir. Kader, evrendeki her olayın bir plan dahilinde gerçekleşeceğinin bilgisidir. Bu plan, henüz gerçekleşmemiş, fakat Allah katında bilinen ve yazılmış olan ilahi programdır.
Örnek:
Bir kişinin 20 yıl sonra öğretmen olacağının, doğumundan önce Allah tarafından bilinmesi ve bu bilginin ilahi defterlerde (Levh-i Mahfuz'da) yazılı olması kaderdir.
Kaza
Kaza kelimesi ise, Allah tarafından ezelde takdir edilen ve programlanan (yani kadere ait olan) bu şeylerin, zamanı geldiğinde bu bilgiye ve plana uygun olarak gerçekleşmesi, yaratılması ve meydana çıkmasıdır. Kaza, kaderin fiiliyata dökülmüş, eyleme dönüşmüş halidir.
Örnek:
Yukarıdaki örnekteki kişinin, 20 yıl sonra üniversiteden mezun olup atamasının yapılması ve ilk derse girmesiyle birlikte öğretmenlik mesleğine fiilen başlaması olayı kazadır. Yani, kaderde yazılı olanın zamanı geldiğinde yaşanarak gerçekleşmesidir.