Mevsimlerin oluşmasının temel sebepleri iki ana başlıkta toplanır:
a) Dünya'nın Güneş etrafında dolanması: Dünya, Güneş'in etrafındaki yörüngesinde elips şeklinde bir yol izleyerek dolanma hareketi yapar. Bu dolanma sırasında Güneş'e olan uzaklık değişse bile, asıl etkiyi bu hareketin ve Eksen Eğikliğinin birlikte oluşturduğu farklı konumlar yaratır.
b) Dünya'nın dönme ekseninin eğik olması: Dünya'nın kendi etrafında döndüğü dönme ekseni, Güneş etrafında dolandığı yörünge düzlemine tam dik değil, yaklaşık 23 derece 27 dakika eğiktir. Bu eğiklik yüzünden, Dünya Güneş etrafında dolanırken, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı yıl boyunca sürekli değişir. Güneş ışınları bir yarım küreye dik veya dike yakın açılarla gelirken (yaz yaşanır), diğer yarım küreye eğik açılarla düşer (kış yaşanır). İşte bu durum, farklı yarım kürelerde farklı mevsimlerin yaşanmasına neden olur.