Kalpten çıkan kanı taşıyan atardamarlar ile kalbe kan getiren toplardamarlar yapısal ve işlevsel olarak farklılık gösterirler.
Yapısal Farklar: Atardamarlar, kalbin pompalama basıncına dayanmak zorunda oldukları için genellikle toplardamarlara göre daha kalın ve elastik duvarlara sahiptirler. Bu duvarlar, kan basıncına karşı dayanıklılık sağlayan daha fazla düz kas ve bağ dokusu içerir. Toplardamarların duvarları ise atardamarlara göre daha incedir ve daha az düz kas içerir. Toplardamarlarda, kanın yerçekimine karşı kalbe geri dönüşüne yardımcı olmak ve kanın geriye akışını engellemek için sadece bir yöne açılan kapakçıklar bulunur. Atardamarlarda bu tür kapakçıklar bulunmaz (kalpten çıktıkları büyük damarların başlangıcındaki yarım ay kapakçıkları hariç).
İşlevsel Farklar: Atardamarların temel işlevi, kanı kalpten vücuda doğru yüksek basınçla taşımaktır. Genellikle oksijen bakımından zengin (temiz) kan taşırlar, tek istisnası kirli kanı akciğerlere taşıyan akciğer atardamarıdır. Toplardamarların temel işlevi ise kanı vücuttan kalbe doğru düşük basınçla geri getirmektir. Genellikle karbondioksit bakımından zengin (kirli) kan taşırlar, tek istisnası temiz kanı akciğerlerden kalbe getiren akciğer toplardamarıdır. Atardamarlardaki kan akışı kalp atışıyla ritmik ve hızlı iken, toplardamarlardaki kan akışı daha yavaş ve iskelet kaslarının kasılması gibi dış etkenlerle desteklenir.
