Edinilmiş (Kazanılmış) ve doğal (Doğuştan) bağışıklık, vücudun savunma sisteminin iki ana koludur ve aralarında hem işleyiş hem de tepki verme hızı açısından temel farklar bulunur.
Doğal (Doğuştan) Bağışıklık: Doğal bağışıklık, adından da anlaşılacağı gibi, canlının doğuştan sahip olduğu ve genetik olarak aktarılan savunma hattıdır. Bu sistem, herhangi bir mikroorganizmaya karşı özel bir tanıma gerektirmez; mikropları genel özelliklerine göre tanır ve tepkisi özgül değildir (spesifik değildir). Bu sistemin tepkisi çok hızlıdır, yani bir enfeksiyon durumunda hemen devreye girer. Örnek olarak, vücudun ilk savunma hattı olan deri ve mukus zarları, enfeksiyon bölgesine göç eden ve mikroorganizmaları yutan fagositoz yapan akyuvarlar (makrofajlar, nötrofiller) ve iltihaplanma (enflamasyon) tepkimesi verilebilir.
Edinilmiş (Kazanılmış) Bağışıklık: Edinilmiş bağışıklık, canlının yaşamı boyunca geçirdiği enfeksiyonlar veya aşılar aracılığıyla sonradan kazandığı bir savunma hattıdır. Bu sistemin en önemli özelliği, belirli bir mikroorganizmaya veya antijene karşı özgül (spesifik) bir tepki vermesidir. Bu sistemin tepkisi doğal bağışıklığa göre daha yavaştır, çünkü öncelikle mikrobu tanıması ve ona özel savaşçı hücreleri üretmesi gerekir. Ancak, bu sistemde bellek hücreleri oluşur. Bu bellek hücreleri sayesinde aynı mikropla ikinci kez karşılaşıldığında tepki çok daha hızlı ve güçlü olur. Örnek olarak, vücuda giren bir virüse karşı antikor üreten B lenfositleri ve enfekte olmuş hücreleri doğrudan öldüren T lenfositleri verilebilir.
Doğal bağışıklık hızlı ve özgül değilken, edinilmiş bağışıklık yavaş başlar ama özgüldür ve kalıcı bellek oluşturur.
