Fatih Kanunnamesi'nde yer alan "kardeş katli" (kardeşleri öldürme) maddesinin temel amacı, nizâm-ı âlem yani dünya düzeninin sağlanması ve devletin birliğinin korunmasıdır.
Bu madde, padişah olan şehzadenin, taht üzerinde hak iddia edebilecek diğer kardeşlerini öldürmesini uygun görmüş ve bunu bir devlet politikası haline getirmiştir. Maddenin ardındaki mantık şöyledir:
-
Devlet Bütünlüğünü Koruma: Osmanlı Devleti'nin temel yönetim geleneği olan "ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışı, taht kavgalarına ve Fetret Devri gibi büyük krizlere yol açıyordu. Bu taht kavgaları, devleti iç savaşa sürükleyerek parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyordu. Kardeş katli, taht taliplilerini baştan ortadan kaldırarak bu tür iç savaşları önlemeyi ve devletin dağılmasını engellemeyi amaçlamıştır.
-
Mutlak Otoriteyi Sağlama: Tahtı ele geçiren padişahın otoritesini tam olarak tesis etmesi ve devlette ikilik yaşanmasını engellemesi hedeflenmiştir. Tek bir merkezî otoritenin varlığı, devletin hem iç hem de dış siyasette daha güçlü ve istikrarlı kararlar almasını sağlamıştır.
-
Halkın Refahı: Uzun süren taht kavgaları ve iç savaşlar, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye atmakta, üretimi ve ticareti durdurmaktaydı. Kanunname, bu uygulamanın, genel ve büyük bir yıkımı engellemek adına, halkın refahının ve devletin düzeninin (nizâm-ı âlem) devamı için gerekli bir "siyaseten katl" (siyaset gereği öldürme) olduğu gerekçesine dayanmıştır.
Fatih Sultan Mehmed, bu maddeyi koyarak, Fetret Devri gibi tecrübelerin tekrar yaşanmaması için, zaten fiilen var olan hanedan içi mücadele sonucunu yazılı bir kanun maddesiyle güvence altına almıştır.
