Abbasi halifesi Me’mun döneminde Bağdat'ta kurulan Beyt-ül Hikme (Bilgelik Evi), İslam medeniyetinin en parlak bilim ve kültür merkezlerinden biri olmuştur. Bu kurumun birden fazla önemli işlevi vardı.
En temel ve en bilinen işlevi, büyük bir "tercüme merkezi" olmasıdır. O dönemde Beyt-ül Hikme'de, başta Antik Yunan olmak üzere Hint, Pers ve Süryani medeniyetlerine ait felsefe, tıp, matematik, astronomi, kimya ve mantık gibi alanlardaki temel eserler büyük bir program dahilinde Arapçaya çevrilmiştir. Bu çeviri faaliyeti, eski medeniyetlerin birikiminin İslam dünyasına aktarılmasını ve üzerine yeni bilgilerin inşa edilmesini sağlamıştır.
Aynı zamanda Beyt-ül Hikme, devasa bir "kütüphane" olarak hizmet vermiştir. Hem tercüme edilen eserler hem de Müslüman alimlerin kendi yazdıkları kitaplar burada toplanmış ve korunmuştur. Bu yönüyle, araştırmacılar ve öğrenciler için eşsiz bir kaynak merkezi olmuştur.
Beyt-ül Hikme sadece kitapların çevrildiği ve saklandığı bir yer değil, aynı zamanda bir "akademi" ve "araştırma merkezi" işlevi görmüştür. Halife, dönemin en büyük alimlerini, mütercimlerini (çevirmenlerini) ve kâtiplerini burada görevlendirmiştir. Bu alimler, farklı coğrafyalardan ve farklı inançlardan gelseler de burada bir araya gelerek bilimsel tartışmalar yapar, çevirdikleri metinleri inceler, eleştirir ve kendi özgün çalışmalarını yürütürlerdi. Matematikte Hârizmî'nin cebir üzerine çalışmalarını burada yaptığı, astronomi gözlemlerinin (rasat) bu kurumun teşvikiyle geliştiği bilinmektedir.
Ayrıca, burası bir "eğitim kurumu" niteliği de taşımıştır. Alimler, kendi alanlarındaki bilgileri öğrencilere aktarmış, böylece yeni bilim insanlarının yetişmesine zemin hazırlamıştır. Bilimsel düşüncenin, felsefenin ve araştırmanın gelişmesi için teşvik edici bir ortam sunmuştur.
